طرح شهید احمدی روشن و وزوایی: میان‌بر طرح صیاد ۱۴۰۵

هشدار مهلت، به‌روز تا ۱۹ مهر ۱۴۰۵: ثبت‌نام طرح آموزش‌یار و پژوهش‌یار تا ۳۰ مهر ۱۴۰۵ در سامانه‌ی سینا باز است، یعنی یازده روز از امروز، و یک وبگاه آموزشی آن را غیرقابل تمدید نوشته است. ثبت‌نام دانشجویان تازه‌وارد در طرح شهید وزوایی تا ۱۵ آبان ۱۴۰۵ ادامه دارد. نوبت پاییز خود طرح صیاد هم ۲۰ مهر بسته می‌شود.

اگر این صفحه را بعد از ۳۰ مهر ۱۴۰۵ می‌خوانید، مهلت آموزش‌یار امسال گذشته است. فراخوان بعدی معمولاً اول سال تحصیلی می‌آید؛ کارپوشه‌ی سینا را از شهریور ۱۴۰۶ دنبال کنید.

طرح شهید احمدی روشن سربازی را حذف یا کم نمی‌کند؛ بنیاد ملی نخبگان صریحاً همین را گفته است. اما چند طرح دیگر همین بنیاد راه طرح شهید صیاد شیرازی، یعنی خدمت سربازی با پروژه‌ی تخصصی، را باز می‌کنند. پنج سال برگزیدگی در طرح شهید وزوایی، یا تمام کردن موفق آموزش‌یار یا پژوهش‌یار، در پایان دکتری شما را بدون کف امتیاز به طرح صیاد می‌رساند. بقیه‌ی طرح‌ها، از هسته‌های احمدی روشن تا رویدادهای شهید بابایی و دستیاری‌ها، فقط امتیاز می‌دهند.

این راهنما برای دانشجوی کارشناسی، ارشد یا دکتری است که می‌خواهد بداند از امروز تا دانش‌آموختگی چه کند. هر طرح را با شرط ورود، مبلغ، مهلت ۱۴۰۵، اثر دقیقش بر طرح صیاد و دام‌هایش آورده‌ایم. در پایان یک نقشه‌ی راه سال‌به‌سال و چک‌لیست اقدام هست. منبع هر ادعا کنارش آمده؛ آنچه فقط رسانه‌ها گفته‌اند برچسب «گزارش رسانه‌ای» دارد و آنچه از کنار هم گذاشتن متن‌ها درآمده «استنباط».

اگر هنوز نمی‌دانید طرح صیاد چیست، اول راهنمای طرح شهید صیاد شیرازی ۱۴۰۵ را بخوانید.

طرح‌های پیش‌نیاز صیاد در یک نگاه

منبع جدول: شیوه‌نامه‌ی ۱۴۰۵ طرح صیاد، شیوه‌نامه‌ی وزوایی سال تحصیلی ۱۴۰۶-۱۴۰۵، و خبرهای فراخوان مهر ۱۴۰۵ (آنا، ایرنا، ایمنا).

این طرح‌ها سربازی را حذف نمی‌کنند؛ دو در و چند امتیاز می‌دهند

هیچ‌کدام از طرح‌های این صفحه به‌تنهایی خدمت را کم یا حذف نمی‌کند. بنیاد در پرسش‌های متداول طرح احمدی روشن نوشته است که گذراندن طرح معافیت نمی‌آورد. به گفته‌ی همان صفحه، فقط امتیاز آن احتمال بهره‌مندی از طرح سربازی نخبگان را بالا می‌برد. حمایت ماهانه‌ی آموزش‌یار هم معافیت خودکار نیست (گزارش رسانه‌ای اندیشه معاصر).

رابطه‌ی این طرح‌ها با صیاد سه شکل دارد:

• ورود مستقیم در پایان دکتری. تبصره‌ی ۲ بند ۲ ماده‌ی ۲ شیوه‌نامه‌ی ۱۴۰۵ صیاد درباره‌ی برگزیدگان طرح وزوایی است. کسی که دست‌کم ۲ سال در کارشناسی، ۱ سال در ارشد و ۲ سال در دکتری برگزیده بوده، بدون نیاز به جدول ۳ از طرح صیاد استفاده می‌کند. تبصره‌ی ۳ همین را برای کسی می‌گوید که طرح آموزش‌یار یا پژوهش‌یار را با موفقیت تمام کرده است.
• امتیاز در جدول ۱ صیاد. برگزیدگی در هر طرح بنیاد ۵ امتیاز با سقف ۱۰، رویداد شهید بابایی تا ۲۰ و ساعت‌های دستیاری چند امتیاز کوچک می‌دهند.
• امتیاز غیرمستقیم. احمدی روشن، بابایی و دستیاری در جدول وزوایی امتیاز زیادی دارند و وزوایی خودش پله‌ی تبصره‌ی ۲ است.

«جدول ۳» همان کف‌های امتیاز مسیر دانشگاهی است؛ برای دانش‌آموخته‌ی دکتری غیرپزشکی کف آموزشی ۶۰، کف پژوهش و نوآوری ۲۰ و کف جمع ۱۰۰ (شیوه‌نامه‌ی ۱۴۰۵، جدول ۳). ورود مستقیم یعنی لازم نیست به این کف‌ها برسید.

دو قید را از همین‌جا جدی بگیرید:

• هر دو در فقط «در پایان دوره‌ی دکتری تخصصی» باز می‌شوند. دانش‌آموخته‌ی ارشد از تبصره‌ی ۲ یا ۳ استفاده نمی‌کند و باید کف‌های جدول ۳ را برساند.
• ورود مستقیم یعنی بی‌نیازی از کف، نه تضمین جا. تبصره‌ی ۸ می‌گوید اگر واجدان شرایط از سهمیه بیشتر باشند، بالاترین امتیازها برگزیده می‌شوند. ظرفیت ۱۴۰۵ کل طرح ۲۰۰۰ نفر است. اینکه دارندگان تبصره‌ی ۲ و ۳ اولویت دارند یا نه، در متن نیامده است.

هر چهار تبصره را روی تصویر صفحه‌های ۳ و ۴ خود شیوه‌نامه‌ی ۱۴۰۵ خواندیم. تبصره‌ی ۷ هم همان‌جاست: استفاده‌ی هم‌زمان از طرح صیاد و پسادکتری شهید چمران مجاز نیست.

طرح شهید وزوایی: مهم‌ترین پله به سوی صیاد

طرح شهید وزوایی برنامه‌ی سالانه‌ی بنیاد برای حمایت از دانشجویان مستعد در حال تحصیل است. هم مستقیم به تبصره‌ی ۲ صیاد وصل است و هم شرط ورود به آموزش‌یار و پژوهش‌یار. نام رسمی سند «شیوه‌نامه‌ی توسعه‌ی فعالیت‌های علمی و فرهنگی دانشجویان مستعد تحصیلی کشور در سال تحصیلی ۱۴۰۶-۱۴۰۵» است و امضای سعید خدایگان، قائم‌مقام بنیاد، را دارد.

یک اشتباه رایج: بعضی وبگاه‌های مشاوره «طرح تحصیلی شهید وزوایی» را حمایت از دانش‌آموزان کم‌برخوردار معرفی می‌کنند. طرح بنیاد ملی نخبگان که به صیاد وصل است فقط برای دانشجوست.

چه کسی برگزیده می‌شود

• سال اول کارشناسی یا دکتری حرفه‌ای: فقط دو گروه. یکی دارندگان مدال طلا، نقره یا برنز المپیادهای ملی دانش‌آموزی با معرفی باشگاه دانش‌پژوهان جوان. دیگری رتبه‌های ۱ تا ۱۰۰ آزمون سراسری ریاضی و فنی، ۱ تا ۱۵۰ تجربی، ۱ تا ۱۰۰ انسانی، ۱ تا ۵۰ هنر و ۱ تا ۱۰ زبان‌های خارجی.
• سال دوم تا چهارم کارشناسی، ارشد و دکتری: دست‌کم ۲۰۰ امتیاز از جدول ۱ شیوه‌نامه برای ثبت درخواست، و بعد رقابت در سهمیه. تا ۱۰ درصد ظرفیت اضافه برای دانشگاه‌های استان‌های کم‌برخوردار هست.
• ممنوعیت هم‌زمانی: برگزیده هم‌زمان از طرح جذب استعدادهای برتر در رشته‌های اولویت‌دار یا طرح استاد فرشچیان استفاده نمی‌کند.

منبع: شیوه‌نامه‌ی وزوایی ۱۴۰۶-۱۴۰۵، بند ۲-۲ و تبصره‌های ۱ تا ۳ (متن رسمی، نسخه‌ی بازنشر). ضریب همسان‌سازی معدل برای دانشگاه آزاد، پیام نور یا غیرانتفاعی در منابع در دسترس پیدا نشد؛ آن را از دفتر استعدادهای درخشان دانشگاه خود بپرسید.

کدام کارها در جدول وزوایی امتیاز می‌گیرند

منبع جدول: شیوه‌نامه‌ی وزوایی، جدول ۱، صفحه‌ی ۱۰. یعنی یک سال عضویت فعال در هسته‌ی احمدی روشن ۱۵ درصد کف ۲۰۰ امتیازی وزوایی را پر می‌کند (استنباط).

چقدر پول می‌گیرید

• سقف اعتبار سالانه: قائم‌مقام بنیاد در ۵ مهر ۱۴۰۵ سه رقم اعلام کرد: ۶۰۰ میلیون ریال برای کارشناسی، ۷۵۰ میلیون برای ارشد و ۹۰۰ میلیون برای دکتری. یعنی ۶۰، ۷۵ و ۹۰ میلیون تومان (گزارش رسانه‌ای آنا و ایرنا). متن شیوه‌نامه ۵۰۰، ۷۰۰ و ۹۰۰ میلیون ریال نوشته است؛ رقم تازه‌تر احتمالاً نهایی است، ولی ملاک متنی است که در سینا می‌بینید.
• این پول نقد ماهانه نیست. سقفی است برای چند ردیف: دوره‌های آموزشی و مهارتی، اجرای پایان‌نامه، تجهیزات، همایش، فرصت مطالعاتی دکتری، اعتبار دستیاری برای ارشد و دکتری، بیمه‌ی تکمیلی و هدیه‌ی ازدواج و فرزند.
• وام ودیعه‌ی مسکن: ۲٫۵ میلیارد ریال در تهران و ۱٫۵ میلیارد در شهرهای دیگر.
• کمک‌هزینه‌ی رویداد بابایی: برای برگزیده‌ی کارشناسی تا ۹۰ میلیون ریال.
• کمک در خروج از کشور: بنیاد برگزیده را برای همایش یا فرصت مطالعاتی به ستاد کل نیروهای مسلح معرفی می‌کند تا سپردن وثیقه‌ی نظام وظیفه آسان‌تر شود (بند ۳-۱۲). این تنها اثر مستقیم وزوایی بر وضعیت مشمولیت است.

مهلت ثبت‌نام ۱۴۰۵

ثبت‌نام دانشجویان در حال تحصیل از ۱۵ شهریور ۱۴۰۵ به مدت یک ماه بود و حدود ۱۵ مهر بسته شد (روزنامه‌ی شرق؛ ایکنا). فراخوان جداگانه‌ی دانشجویان تازه‌وارد مهر ۱۴۰۵ از چهارشنبه ۱۵ مهر باز شد (آنا؛ ایرنا) و ارسال درخواست تا ۱۵ آبان ۱۴۰۵، بدون تمدید، است (گزارش رسانه‌ای وبگاه phdtest). سال گذشته پنجره ۱ تا ۳۰ آبان بود، پس زمان فراخوان سال‌به‌سال جابه‌جا می‌شود.

دام‌های وزوایی

• یک سال جا ماندن کافی است تا تبصره‌ی ۲ از دست برود. ارشد ناپیوسته فقط دو فرصت برای گرفتن همان «یک سال» دارد؛ اگر در هر دو رد شوید، راه پنج‌ساله بسته است (استنباط).
• شغل ممنوع است. تبصره‌ی ۱۳ شیوه‌نامه می‌گوید برگزیده در طول دوره هیچ رابطه‌ی استخدامی، رسمی، پیمانی، قراردادی یا پروژه‌ای با دستگاه دولتی یا بخش خصوصی ندارد.
• در هر نیم‌سال فقط یکی از چند اعتبار: دستیاری و همکاری دانشجویی، هسته‌ی احمدی روشن، فرصت مطالعاتی داخلی، فرصت مطالعاتی خارجی، یا وام آموزش‌یار و پژوهش‌یار (تبصره‌ی ۸). برگزیده ماندن با خرج کردن اعتبار یکی نیست، ولی نیم‌سال‌ها را برنامه‌ریزی کنید.
• سال برگزیدگی با سال تحصیل یکی نیست. پنج سال تبصره‌ی ۲ یعنی پنج نامه‌ی برگزیدگی، و مرخصی تحصیلی سال برگزیدگی نمی‌سازد (پرسش‌های متداول قدیم بنیاد).
• اطلاعات نادرست یعنی محرومیت از همه‌ی حمایت‌های بنیاد و پیگیری حقوقی (ماده‌ی ۴).

آموزش‌یار و پژوهش‌یار: ماهانه ۲۵ میلیون تومان و ورود مستقیم به صیاد

این دو طرح حمایت چهارساله‌ی بنیاد از دانشجوی دکتری تمام‌وقت‌اند: آموزش‌یار برای سال اول و دوم، پژوهش‌یار برای سال سوم و چهارم، هر کدام ماهانه ۲۵۰ میلیون ریال. این رقم را قائم‌مقام بنیاد در ۵ مهر ۱۴۰۵ اعلام کرد؛ سال پیش ۲۰۰ میلیون ریال بود (گزارش رسانه‌ای آنا؛ رئیس بنیاد نخبگان قم در دفاع‌پرس).

شرط ورود

منبع جدول: متن شیوه‌نامه‌ی آموزش‌یار (بازنشر در وبگاه جذب هیئت علمی) و گزارش حکیم مهر به نقل از ایسنا، ۴ مهر ۱۴۰۵.

وام است، ولی بلاعوض می‌شود

پول آموزش‌یار و پژوهش‌یار وام قرض‌الحسنه است که هر سه ماه پرداخت می‌شود و با رسیدن به شرط‌ها بلاعوض می‌شود.

• آموزش‌یار بلاعوض می‌شود اگر تا پایان نیم‌سال ۴ معدل ۱۸ داشته باشید، تا پایان نیم‌سال ۴ در آزمون جامع قبول شوید و تا پایان نیم‌سال ۵ پیشنهاده‌تان تصویب شود. این سه شرط همان «بند ۱ ماده‌ی ۵» شیوه‌نامه است.
• پژوهش‌یار بلاعوض می‌شود اگر تا پایان نیم‌سال ۱۰ از رساله دفاع کنید و تا پایان نیم‌سال ۸ دست‌کم دو مقاله از رساله منتشر کنید. مهلت مقاله‌ی دوم تا شش ماه قابل تمدید است.
• اگر نرسید: وام آموزش‌یار پس از دانش‌آموختگی در ۱۸ قسط ماهانه برمی‌گردد. مهلت تنفس اگر هیچ شرطی نرسید ۶ ماه، با یک شرط ۱۲ ماه و با دو شرط ۱۸ ماه است. در پژوهش‌یار اگر تا نیم‌سال ۱۰ دفاع نکنید، بازپرداخت از نیم‌سال ۱۱ شروع می‌شود.
• دانشنامه تا تسویه‌ی وام داده نمی‌شود.

منبع: متن شیوه‌نامه‌ی آموزش‌یار، ماده‌ی ۵؛ حکیم مهر و وبگاه phdtest (گزارش رسانه‌ای).

اثر بر طرح صیاد

تبصره‌ی ۳ صیاد ورود مستقیم را به کسی می‌دهد که آموزش‌یار یا پژوهش‌یار را «مطابق بند ۱ ماده‌ی ۵» همان شیوه‌نامه با موفقیت تمام کرده باشد. خود شیوه‌نامه‌ی آموزش‌یار هم در بند ۳ ماده‌ی ۴ همین را می‌گوید: با احراز سه شرط بالا، در پایان دکتری از «خدمت نظام وظیفه‌ی تخصصی (طرح شهید صیاد شیرازی)» استفاده می‌کنید. پس تمام کردن موفق آموزش‌یار به‌تنهایی کافی به نظر می‌رسد. چون پای چند سال خدمت در میان است، تأیید مکتوب بنیاد را هم بگیرید.

دانشجوی سال سوم و چهارم پس از تصویب پیشنهاده می‌تواند زودتر هم از مسیر عادی و با کف‌های جدول ۳ (غیرپزشکی: آموزشی ۶۰، پژوهش و نوآوری ۲۰، جمع ۹۰) درخواست دهد.

مهلت ۱۴۰۵ و دام‌ها

• مهلت: از ۱ مهر ۱۴۰۵ به مدت یک ماه در سینا، یعنی تا ۳۰ مهر (ایمنا؛ آنا؛ اندیشه معاصر). بنیاد استان اول بررسی می‌کند و فهرست نهایی با معاونت مستعدان و آینده‌سازان است.
• شغل: کار تمام‌وقت یا پاره‌وقت بیرون از دانشگاه حمایت را قطع می‌کند، جز کار روی طرح‌ها و قراردادهای پژوهشی خود دانشگاه.
• مرخصی، انصراف، اخراج یا گذشتن از سقف سنوات حمایت را قطع می‌کند و باید آنچه گرفته‌اید را برگردانید. در مرخصی تحصیلی پولی پرداخت نمی‌شود؛ اگر مرخصی جزو سنوات حساب نشود، پس از بازگشت دوباره می‌توانید درخواست دهید.
• هم‌زمانی: برگزیده‌ی آموزش‌یار در طول دوره یک بار از حمایت وزوایی استفاده می‌کند، بدون اعتبار دستیاری؛ و هم‌زمان با طرح رشته‌های اولویت‌دار یا طرح استاد فرشچیان نمی‌شود.
• دو سال وزوایی پیش‌شرط است. کسی که تا ارشد دو بار برگزیده‌ی وزوایی نشده، عملاً از آموزش‌یار جا می‌ماند.

طرح شهید احمدی روشن: امتیاز، نه معافیت

نام رسمی طرح شهید احمدی روشن «طرح توسعه‌ی هسته‌های مسئله‌محور پژوهشی و فناورانه» است. در آن، گروه‌های ۴ تا ۱۰ نفره‌ی دانشجو و دانش‌آموخته زیر نظر استاد راهبر روی مسئله‌ی واقعی یک دستگاه یا صنعت کار می‌کنند. طرح از ۱۳۹۶ اجرا می‌شود و یک سال تحصیلی طول می‌کشد؛ گزارش همدان آن را ۹ ماه با ارزیابی سه‌ماهه نوشته است (صفحه‌ی طرح در وبگاه بنیاد؛ دفاع‌پرس، ۲۸ مرداد ۱۴۰۵).

پاسخ کوتاه به پرسش اصلی: طرح احمدی روشن شما را از سربازی معاف نمی‌کند و ورود مستقیم به صیاد هم نمی‌دهد. نامش در تبصره‌های ۲ و ۳ صیاد نیست. اثرش از دو راه است:

• در جدول وزوایی: ۳۰ امتیاز برای هر سال عضویت، تا سقف ۶۰. این بزرگ‌ترین اثر طرح است، چون به برگزیدگی وزوایی و از آن‌جا به تبصره‌ی ۲ کمک می‌کند.
• در جدول صیاد: به احتمال زیاد زیر ردیف «برگزیدگی در طرح‌های بنیاد ملی»، ۵ امتیاز در سبد فردی و اجتماعی با سقف ۱۰. نام طرح در آن ردیف نیامده است (استنباط).
• از راه خروجی پروژه: اگر کار هسته به مقاله، اختراع یا محصول برسد، همان خروجی در سبدهای پژوهشی، نوآوری یا فناوری صیاد امتیاز می‌گیرد.

افسانه‌ی «۱۰۰ امتیاز سربازی»

چند وبگاه می‌نویسند احمدی روشن «تا ۱۰۰ امتیاز نخبگانی» برای سربازی می‌دهد. این جمله از اطلاعیه‌ی ۳۰ مهر ۱۴۰۰ دانشکده‌ی شیمی دانشگاه صنعتی اصفهان است و به جدول امتیاز همان زمان برمی‌گردد. در جدول ۱ شیوه‌نامه‌ی ۱۴۰۵ صیاد چنین ردیفی نیست. بر اساس قاعده‌ی امروز، روی بیش از ۱۰ امتیاز مستقیم در صیاد حساب نکنید.

چه کسی عضو می‌شود و چقدر می‌گیرد

• شرط عضویت: آخرین فهرست رسمی مال ۱۴۰۱ است: برگزیدگان وزوایی؛ معدل ۱۷ در کارشناسی، ۱۷٫۵ در ارشد یا ۱۸ در دکتری؛ ده درصد برتر رشته؛ نفرات اول تا سوم رویدادهای بابایی؛ و دانش‌آموختگانی که حداکثر دو سال از پایان تحصیلشان گذشته. تا ۲۰ درصد هر هسته را راهبر از «دیگران» انتخاب می‌کند (خبر رسمی بنیاد، ۱۹ مهر ۱۴۰۱).
• انتخاب در دوره‌ی دهم: استاد راهبر اعضا را با نگاه به کارنامه، توانایی و سوابق کاری (resume) برمی‌گزیند (دفاع‌پرس).
• حمایت ماهانه: در دوره‌ی دهم بین ۵ تا ۹ میلیون تومان، بسته به کارکرد، مقطع و تأهل (گزارش رسانه‌ای دفاع‌پرس از همدان). اعتبار هر هسته در ۱۴۰۵ به گفته‌ی قائم‌مقام بنیاد ۶٫۵ میلیارد ریال است؛ سهم هر عضو از آن پیدا نشد.
• «۵۰ میلیون تومان راهبر» مال شما نیست. این رقم خبر ۱۴۰۱ است و راهبر در آن استاد است، نه دانشجو.
• ساعت کار: برنامه‌ی هفتگی ثابت ندارد و با خبره تعیین می‌شود (پرسش‌های متداول بنیاد)؛ در ۱۴۰۱ انتظار ۱۵ تا ۲۰ ساعت در هفته بود.
• فقط یک نوع اعتبار: هر عضو تنها یکی از اعتبار مالی، آموزش‌یاری یا فن‌یاری طرح را می‌گیرد.

زمان‌بندی دوره‌ی دهم و دام‌ها

ثبت‌نام استادان و ارسال پیشنهاده از ۷ مرداد ۱۴۰۵ شروع شد و تا ۱۴ شهریور تمدید شد (خبرگزاری دانشجو؛ دانشگاه علوم کشاورزی ساری). فراخوان دانشجویان پس از تصویب پیشنهاده‌ها می‌آید و تا ۱۹ مهر ۱۴۰۵ پیدا نشد. در دوره‌ی نهم ثبت‌نام دانشجویان ۱۰ تا ۳۰ خرداد ۱۴۰۴ بود. همین حالا با استادان راهبر رشته‌ی خود حرف بزنید.

• انصراف گران است. کناره‌گیری «تأثیر جدی» بر امتیاز دارد. پس از تصویب نهایی پیشنهاده، عضوی که بخواهد برود باید یک ماه زودتر به راهبر خبر دهد، وگرنه یک سال از دیگر حمایت‌های بنیاد محروم می‌شود (بنیاد ملی نخبگان؛ صفحه‌ی طرح در بنیاد نخبگان استانی).
• امتیاز وابسته به کار است. خبره و راهبر کار را پایش می‌کنند و ارزیابی می‌تواند امتیاز را کم کند.
• با اعتبار دستیاری وزوایی در یک نیم‌سال جمع نمی‌شود (تبصره‌ی ۸ وزوایی).

طرح شهید بابایی و دستیاری‌ها: اعتبارهای «یار»

رویدادهای شهید بابایی: تا ۲۰ امتیاز نوآوری

طرح شهید بابایی رقابت‌های گروهی بر پایه‌ی مسئله‌ی واقعی است که حداکثر نه ماه طول می‌کشد و به روی دانشجویان، طلاب و دانش‌آموختگان باز است. فهرست رویدادهای جاری در نشانی babaei.bmn.ir است و ثبت‌نام از وبگاه هر رویداد انجام می‌شود (صفحه‌ی طرح در وبگاه بنیاد).

• در صیاد: ردیف جداگانه در سبد نوآوری، تا سقف ۲۰. چون در سبد نوآوری است، کف «پژوهش و نوآوری» جدول ۳ را هم پر می‌کند؛ برای ارشد غیرپزشکی این کف ۱۰ است (شیوه‌نامه‌ی ۱۴۰۵، صفحه‌ی ۱۱).
• در وزوایی: تا سقف ۵۰.
• دام: فقط «برگزیدگی» امتیاز دارد، نه شرکت. عدد هر رویداد را شورای راهبری تعیین می‌کند؛ پیش از ثبت‌نام از برگزارکننده بپرسید.

آموزش‌یاری، پژوهش‌یاری و فن‌یاری: امتیاز از گواهی ساعت می‌آید

این واژه‌ها را با طرح‌های آموزش‌یار و پژوهش‌یار دکتری قاطی نکنید. در وزوایی، «اعتبار دستیاری» فقط به برگزیدگان ارشد و دکتری داده می‌شود. سه کار را پوشش می‌دهد: آموزش‌یاری استاد منتخب بنیاد (کلاس حل تمرین، تصحیح برگه)، فن‌یاری استاد راهبر (دستیاری فناوری در شرکت زایشی) و همکاری در قراردادهای پژوهشی. این اعتبار دو نیم‌سال را پوشش می‌دهد و تابستان را نه (شیوه‌نامه‌ی وزوایی، بند ۳-۶ و جدول ۵).

پول دستیاری امتیاز صیاد نیست؛ ساعت کار با گواهی رسمی امتیاز دارد.

منبع جدول: شیوه‌نامه‌ی ۱۴۰۵ صیاد، جدول ۱، صفحه‌های ۸ و ۹. فقط فعالیت دو سال منتهی به درخواست حساب می‌شود و گواهی باید مجموع ساعت و شرح کار را داشته باشد و به تأیید دانشگاه برسد. از همان نیم‌سال اول گواهی ساعت‌دار بگیرید.

طرح شهید مصباح، برنامه‌ی توانمندساز و طرح چمران

• طرح شهید مصباح: تنها منبع، گفته‌ی رئیس بنیاد نخبگان استان قم در ۱۲ مهر ۱۴۰۵ است. او آن را مسیر ورود دانشجویان کارشناسی به بنیاد خواند، با حمایت‌هایی مانند بیمه و مسکن (گزارش رسانه‌ای دفاع‌پرس). سند ملی، فراخوان یا اثری بر صیاد در منابع در دسترس پیدا نشد. اگر در قم درس می‌خوانید، از بنیاد استان بپرسید.
• برنامه‌ی توانمندساز ۱۴۰۲: شیوه‌نامه‌ی اسفند ۱۴۰۲ «تسهیلات خدمت نظام وظیفه» را برای کسی که برنامه‌ی یک‌ساله را کامل کند جزو امتیازهای ویژه شمرده است. ولی رابطه‌ی امروزش با وزوایی روشن نیست و شیوه‌نامه‌ی ۱۴۰۵ صیاد نامی از آن نمی‌برد. آن را راه جداگانه‌ی صیاد ندانید.
• پسادکتری شهید چمران: پله‌ی صیاد نیست و طبق تبصره‌ی ۷ هم‌زمان با آن هم نمی‌شود.
• جشنواره‌های خوارزمی، رازی و فارابی و المپیادها: «طرح» بنیاد نیستند، ولی بزرگ‌ترین امتیازهای جدول ۱ صیاد را دارند؛ مثلاً طلای جهانی المپیاد دانش‌آموزی در ستون کارشناسی ۱۰۰ امتیاز آموزشی.

مقایسه‌ی طرح‌ها: مبلغ، مدت و دام اصلی

منبع جدول: همان منبع‌های بخش‌های بالا.

نقشه‌ی راه از کارشناسی تا طرح صیاد

این نقشه از کنار هم گذاشتن شرط‌های رسمی ساخته شده و هیچ سندی آن را به این شکل پیشنهاد نکرده است (استنباط). هدفش رسیدن به یکی از دو در مستقیم در پایان دکتری است، با یک برنامه‌ی پشتیبان برای مسیر عادی جدول ۳ در هر مرحله.

graph TD
  A[کارشناسی سال ۱: رتبه‌ی برتر یا مدال یعنی وزوایی سال اول] --> B[کارشناسی سال ۲ تا ۴: دست‌کم ۲ سال وزوایی]
  B --> C[هسته‌ی احمدی روشن و رویداد بابایی برای کف ۲۰۰]
  C --> D[ارشد: ۱ سال وزوایی، معدل ۱۸، مقاله‌ی چارک اول]
  D -->|دکتری نمی‌روید| E[صیاد با کف‌های جدول ۳ ارشد]
  D -->|بی وقفه دکتری| F[دکتری نیم‌سال ۱: ثبت‌نام آموزش‌یار]
  F --> G[تا نیم‌سال ۴ و ۵: معدل ۱۸، آزمون جامع، پیشنهاده]
  G --> H[دکتری: ۲ سال وزوایی و پژوهش‌یار]
  H --> I[پایان دکتری: ورود بدون جدول ۳ با تبصره‌ی ۲ یا ۳]
  G -->|شرط نرسید| J[بازپرداخت وام و صیاد با کف‌های جدول ۳ دکتری]
  I --> K[درخواست در سینا تا یک سال پس از دفاع]

همین مسیر به زبان ساده: در کارشناسی دست‌کم دو سال برگزیده‌ی وزوایی شوید، در ارشد یک سال، و در دکتری دو سال. موازی با آن، در ارشد معدل ۱۸ و یک مقاله‌ی چارک اول بگیرید تا آموزش‌یار باز شود. تمام کردن موفق آموزش‌یار یا پنج سال وزوایی، در پایان دکتری شما را بی کف امتیاز به صیاد می‌رساند.

قاعده‌ها سالانه عوض می‌شوند. شیوه‌نامه‌ی صیاد در اسفند ۱۴۰۴ کاملاً بازنویسی شد و وزوایی هر سال شیوه‌نامه‌ی تازه می‌گیرد. نقشه‌ای که امروز برای شش یا هفت سال بعد می‌کشید، بر پایه‌ی قاعده‌ی امروز است.

کدام مسیر برای شما مناسب است

• دانشجوی کارشناسی هستید و دکتری در برنامه‌تان است: وزوایی را هر سال جدی بگیرید. این تنها مسیری است که هم پله‌ی تبصره‌ی ۲ است و هم شرط آموزش‌یار.
• دانشجوی کارشناسی هستید و دکتری نمی‌روید: این طرح‌ها فقط چند امتیاز می‌سازند. اگر بعد از کارشناسی خدمت می‌کنید، به سرباز فناور یا امریه‌ی دانش‌بنیان نگاه کنید؛ مسیر فناور صیاد هم ۶ ماه کار بیمه‌شده در شرکت دانش‌بنیان می‌خواهد.
• دانشجوی ارشد هستید و دکتری نمی‌روید: ورود مستقیم برای شما نیست. روی کف‌های جدول ۳ ارشد کار کنید؛ رویداد بابایی کف ۱۰ پژوهش و نوآوری را پر می‌کند و برگزیدگی در دو طرح بنیاد ۱۰ امتیاز از جمع ۶۵ را.
• دانشجوی سال اول دکتری هستید، معدل ارشد ۱۸ و دو سال وزوایی دارید: تا ۳۰ مهر در آموزش‌یار ثبت‌نام کنید.
• دکتری هستید و نمی‌خواهید شغلتان را رها کنید: وزوایی و آموزش‌یار با شغل بیرون از دانشگاه جمع نمی‌شوند. از مسیر عادی جدول ۳ یا امریه‌ی عادی بروید.

مدارکی که از همین حالا جمع کنید

منبع: جدول ۱ شیوه‌نامه‌ی ۱۴۰۵ صیاد. امتیاز فقط با مدرک بارگذاری‌شده (upload) در سینا حساب می‌شود.

نگرانی‌های رایج دانشجوها

دانشجوی کارشناسی هستم؛ همین امروز چه کنم؟

اگر سال اول هستید و رتبه‌ی برتر یا مدال دارید، درخواست وزوایی تازه‌واردها را تا ۱۵ آبان ۱۴۰۵ بفرستید. اگر سال دوم به بعد هستید، امتیاز خود را با جدول وزوایی بشمارید و برای کف ۲۰۰ برنامه بریزید: معدل، یک هسته‌ی احمدی روشن، یک رویداد بابایی. نمایه (profile) سینا را کامل کنید و فراخوان بعدی وزوایی را از شهریور دنبال کنید.

احمدی روشن مرا از سربازی معاف می‌کند؟

نه. بنیاد صریحاً گفته معافیت نمی‌دهد و فقط امتیازش شانس طرح سربازی نخبگان را بالا می‌برد. ورود مستقیم به صیاد هم نمی‌دهد.

این طرح‌ها چقدر پول می‌دهند؟

وزوایی تا ۶۰، ۷۵ یا ۹۰ میلیون تومان در سال برای کارشناسی، ارشد و دکتری، در قالب چند ردیف هزینه. آموزش‌یار و پژوهش‌یار ماهانه ۲۵ میلیون تومان، به شکل وامی که بلاعوض می‌شود. احمدی روشن ماهانه ۵ تا ۹ میلیون تومان، به گزارش رسانه‌ای. هیچ‌کدام حقوق کارمندی نیست.

در دوره‌ی وزوایی می‌توانم کار کنم؟

نه. تبصره‌ی ۱۳ شیوه‌نامه‌ی وزوایی هر نوع رابطه‌ی استخدامی، قراردادی یا پروژه‌ای با دولت یا بخش خصوصی را منع می‌کند. در آموزش‌یار فقط کار روی طرح‌های پژوهشی خود دانشگاه مجاز است.

اگر وسط کار انصراف دهم چه می‌شود؟

• آموزش‌یار یا پژوهش‌یار: حمایت قطع می‌شود و وام را قسطی برمی‌گردانید؛ تبصره‌ی ۳ صیاد هم از دست می‌رود.
• احمدی روشن: امتیاز به‌شدت کم می‌شود؛ رفتن بی خبر یک‌ماهه یعنی یک سال محرومیت از حمایت‌های بنیاد.
• انصراف از دکتری: «پایان دکتری» نمی‌رسد، پس هیچ‌کدام از دو در مستقیم باز نمی‌شود. معافیت تحصیلی هم تمام می‌شود؛ وضعیت مشمولیت را همان روز از سازمان وظیفه‌ی عمومی بپرسید.

اگر یک سال وزوایی را از دست بدهم؟

تبصره‌ی ۲ بسته می‌شود، ولی آموزش‌یار یا پژوهش‌یار هنوز در دیگری است. اگر آن هم نشد، با کف‌های جدول ۳ رقابت می‌کنید و برگزیدگی‌هایتان همچنان ۵ امتیاز سبد فردی دارد.

مهلت‌ها را از کجا بفهمم؟

هر طرح فراخوان خودش را دارد و سال‌به‌سال جابه‌جا می‌شود؛ وزوایی ۱۴۰۴ در آبان بود و ۱۴۰۵ در شهریور. کارپوشه‌ی سینا را ماهانه ببینید و اطلاعیه‌های دفتر استعدادهای درخشان دانشگاه را دنبال کنید.

زن‌ها هم می‌توانند شرکت کنند؟

بله، همه‌ی این طرح‌ها برای همه است. فقط اثرشان بر طرح صیاد برای مشمولان مرد معنا دارد.

پرسش‌های متداول

طرح شهید احمدی روشن چند امتیاز سربازی می‌دهد؟

در جدول صیاد ۱۴۰۵ نام طرح نیامده؛ احتمالاً زیر «برگزیدگی در طرح‌های بنیاد» ۵ امتیاز با سقف ۱۰. در جدول وزوایی ۳۰ امتیاز برای هر سال، تا ۶۰. عدد «۱۰۰ امتیاز» مال قاعده‌ی ۱۴۰۰ است.

طرح شهید وزوایی سربازی را کم می‌کند؟

نه مستقیم. پنج سال برگزیدگی (۲ کارشناسی، ۱ ارشد، ۲ دکتری) در پایان دکتری ورود به طرح صیاد را بدون کف امتیاز ممکن می‌کند.

با فقط آموزش‌یار، بدون پژوهش‌یار، ورود مستقیم دارم؟

متن صیاد «آموزش‌یار یا پژوهش‌یار» می‌گوید و شیوه‌نامه‌ی آموزش‌یار هم صیاد را به سه شرط بند ۱ ماده‌ی ۵ گره زده است؛ پس بله. تأیید مکتوب بنیاد را هم بگیرید.

با مدرک ارشد از این راه‌ها به صیاد می‌رسم؟

نه از راه مستقیم. ارشد باید کف‌های جدول ۳ را برساند و این طرح‌ها فقط امتیاز کمکی می‌دهند.

چند طرح بنیاد را می‌شود در جدول صیاد شمرد؟

هر طرح ۵ امتیاز، ولی سقف ردیف و سقف کل سبد فردی و اجتماعی ۱۰ است. دو طرح کافی است و سومی چیزی اضافه نمی‌کند.

ورود مستقیم یعنی حتماً پذیرفته می‌شوم؟

نه. فقط کف جدول ۳ برداشته می‌شود و رقابت سهمیه‌ای تبصره‌ی ۸ سر جایش است.

صیاد و پسادکتری شهید چمران را با هم می‌شود گرفت؟

نه؛ تبصره‌ی ۷ شیوه‌نامه‌ی ۱۴۰۵ استفاده‌ی هم‌زمان را مجاز نمی‌داند.

راه‌های تماس رسمی

آنچه پیدا نشد و از چه کسی باید پرسید

چک‌لیست اقدام

همین ماه، تا ۱۵ آبان ۱۴۰۵

• دانشجوی دکتری تمام‌وقت: شرط‌های آموزش‌یار یا پژوهش‌یار را بسنجید و تا ۳۰ مهر در سینا ثبت کنید.
• دانشجوی تازه‌وارد مهر ۱۴۰۵ با رتبه‌ی برتر یا مدال: درخواست وزوایی را تا ۱۵ آبان بفرستید.
• دانش‌آموخته‌ی واجد شرایط صیاد: درخواست را تا ۲۰ مهر نهایی کنید؛ وگرنه نوبت ۱ تا ۲۰ دی.
• با استادان راهبر رشته‌ی خود درباره‌ی هسته‌های دوره‌ی دهم احمدی روشن حرف بزنید.

در طول تحصیل

• هر سال در فراخوان وزوایی شرکت کنید و سال‌های برگزیدگی را بشمارید: ۲ کارشناسی، ۱ ارشد، ۲ دکتری.
• برای هر نیم‌سال دستیاری، گواهی ساعت‌دار با تأیید دانشگاه بگیرید.
• رویدادهای جاری را در babaei.bmn.ir دنبال کنید.
• در هر نیم‌سال فقط یکی از اعتبارهای ناهم‌زمان را برنامه‌ریزی کنید.
• شغل یا قرارداد بیرونی نپذیرید، مگر آگاهانه از وزوایی و آموزش‌یار بگذرید.
• معافیت تحصیلی را میان مقطع‌ها بی‌وقفه نگه دارید و غایب نشوید.

در پایان دکتری

• گواهی‌های برگزیدگی وزوایی یا پایان موفق آموزش‌یار و پژوهش‌یار را آماده کنید.
• حداکثر یک سال پس از دفاع، در یکی از پنجره‌های ۱ تا ۲۰ تیر، مهر یا دی در سینا درخواست دهید.

پرسش‌هایی که مکتوب بپرسید

• از پشتیبانی بنیاد: شمارش طرح‌ها در جدول صیاد و کفایت آموزش‌یار تنها برای تبصره‌ی ۳.
• از بنیاد استان: سقف درست اعتبار وزوایی و زمان فراخوان دانشجویی احمدی روشن.

منبع‌ها

• شیوه‌نامه‌ی اعطای تسهیلات خدمت نظام وظیفه‌ی تخصصی به دانش‌آموختگان برتر (طرح شهید صیاد شیرازی)، مصوب ۱۷ اسفند ۱۴۰۴، بنیاد ملی نخبگان؛ تبصره‌های ۲، ۳، ۷ و ۸ و جدول‌های ۱ و ۳
• شیوه‌نامه‌ی طرح شهید وزوایی برای سال تحصیلی ۱۴۰۶-۱۴۰۵، بنیاد ملی نخبگان (نسخه‌ی بازنشر)
• شیوه‌نامه‌ی طرح آموزش‌یار، بازنشر در وبگاه جذب هیئت علمی
• پرسش‌های متداول طرح شهید احمدی روشن و طرح شهید بابایی، وبگاه بنیاد ملی نخبگان
• خبر رسمی بنیاد ملی نخبگان درباره‌ی تسهیلات طرح احمدی روشن، ۱۹ مهر ۱۴۰۱
• اطلاعیه‌ی دانشکده‌ی شیمی دانشگاه صنعتی اصفهان، ۳۰ مهر ۱۴۰۰
• گزارش‌های رسانه‌ای: آنا، ایرنا، ایمنا، ایسنا به نقل حکیم مهر، دفاع‌پرس، روزنامه‌ی شرق، ایکنا، خبرگزاری دانشجو، اندیشه معاصر، phdtest