امریه دانش بنیان ۱۴۰۵: شرایط، جدول امتیاز و ثبت‌نام

امریه دانش بنیان یعنی بقیه‌ی سربازی را پس از آموزش نظامی در شرکت دانش‌بنیان بگذرانید. این همان شرکتی است که پیش از اعزام در آن بیمه‌ی تمام‌وقت داشته‌اید، و در پایان کارت پایان خدمت می‌گیرید. در ۱۴۰۵ برای این کار دست‌کم ۴۰ امتیاز، ۲ ماه بیمه در همان شرکت و معدل ۱۵ لازم است. مدت خدمت با آموزش ۲۴ ماه است.

هشدار: قاعده در مرداد ۱۴۰۵ عوض شد. شیوه‌نامه‌ی تازه‌ای که ۵ مرداد ۱۴۰۵ تصویب شد، همه‌ی شیوه‌نامه‌های قبلی را باطل کرد. هر راهنمایی که هنوز از «حداقل ۸۰ امتیاز»، «۶ ماه بیمه» یا «معدل اثری ندارد» می‌گوید، قاعده‌ی کهنه را نوشته است. پیش از هر تصمیم، امتیاز خود را با جدول همین صفحه حساب کنید.

این راهنما همه‌ی آنچه را برای تصمیم و ثبت‌نام امریه سربازی در شرکت دانش‌بنیان لازم دارید یک‌جا آورده است. شرط‌ها، جدول امتیاز با چهار نمونه‌ی حساب‌شده، ثبت‌نام قدم به قدم، و حقوق و هزینه‌ها را این‌جا می‌خوانید. پاسخ نگرانی‌های رایج هم آمده است، مثل «چطور شرکت پیدا کنم» و «اگر اخراج شوم چه می‌شود». منبع هر ادعا کنار خودش آمده؛ آنچه فقط رسانه‌ها گفته‌اند برچسب «گزارش رسانه‌ای» دارد و آنچه سند رسمی ندارد «تأییدنشده».

امریه دانش بنیان در یک نگاه

امریه دانش‌بنیان چیست و چه نیست

امریه دانش‌بنیان جایگزین سربازی نیست؛ خود سربازی است با محل خدمت دیگر. به گفته‌ی شیوه‌نامه‌ی ۱۴۰۵، مشمول «با معرفی معاونت و تأیید دفتر سیاست‌گذاری ستاد کل نیروهای مسلح» دو بخش را می‌گذراند: دوره‌ی آموزش نظامی و انجام خدمت در شرکت (شیوه‌نامه‌ی ۱۴۰۵، ماده‌ی ۲). در اسناد به او «مأمور وظیفه» می‌گویند.

سرباز امریه در همه‌ی دوره تابع مقررات ستاد کل است. اگر مقررات شرکت با مقررات ستاد کل ناسازگار باشد، مقررات ستاد کل ملاک است (همان، ماده‌ی ۶). از ۱۴۰۵ شرکت‌های خلاق هم، یعنی واحدهای فعال در صنایع فرهنگی و علوم انسانی، می‌توانند سرباز امریه بگیرند (همان، ماده‌ی ۱).

سه اشتباه رایج را از همین اول کنار بگذارید:

• امریه دانش‌بنیان زمان نمی‌خرد. ۲۴ ماه طول می‌کشد، یعنی حدود ۳ ماه بیشتر از سربازی عادی ۲۱ ماهه.
• با طرح شهید صیاد شیرازی فرق دارد. طرح صیاد از راه بنیاد ملی نخبگان و سامانه‌ی سینا می‌گذرد؛ امریه از راه معاونت علمی. راهنمای کامل آن در مقاله‌ی طرح صیاد ۱۴۰۵ آمده است.
• با امریه‌ی سازمان‌های دولتی هم فرق دارد. آن راه را در راهنمای امریه عادی سربازی ببینید.

امریه یکی از سه شاخه‌ی بسته‌ای است که معاونت علمی آن را «سرباز فناور» می‌نامد. دو شاخه‌ی دیگر، یعنی پروژه‌ی جایگزین خدمت، در راهنمای سرباز فناور آمده‌اند.

مبنای حقوقی: دستور و تفاهم‌نامه، نه قانون مجلس

پایه‌ی امریه دانش‌بنیان سندهای اداری و نظامی است. مقدمه‌ی شیوه‌نامه‌ی ۱۴۰۵ چهار سند را نام می‌برد:

• نامه‌ی ستاد کل به شماره‌ی ۲۲۱۳/۱/۲۳۱/۲۰ مورخ ۱۳ خرداد ۱۳۹۷، صادرشده «حسب دستور مقام معظم فرماندهی کل قوا»؛
• تفاهم‌نامه‌ی همکاری معاونت علمی و ستاد کل به شماره‌ی ۱۱/۷۳۷۸ مورخ ۴ دی ۱۳۹۶؛
• نامه‌ی شماره‌ی ۱۱/۱۲۹۰۳ مورخ ۱۹ تیر ۱۳۹۷؛
• دستورالعمل ستاد کل درباره‌ی خدمت کارکنان وظیفه در شرکت‌های دانش‌بنیان، شماره‌ی ۲۲۱۳/۱/۱۵/۸۴۷ مورخ ۱۵ دی ۱۴۰۴.

خود شیوه‌نامه را کارگروه دائمی شورای راهبری فناوری‌ها و تولیدات دانش‌بنیان در ۵ مرداد ۱۴۰۵ تصویب کرد. نامه‌ی ابلاغش ۲۷ مرداد ۱۴۰۵ رفت (متن کامل با نامه‌ی ابلاغ در پایگاه اختبار). قانون جهش تولید دانش‌بنیان مصوب ۱۴۰۱ هیچ واژه‌ای درباره‌ی سربازی ندارد و فقط تعریف «شرکت خلاق» را به شیوه‌نامه داده است.

نتیجه‌ی عملی: چون امریه بر پایه‌ی تفاهم است، ستاد کل هر وقت بخواهد ظرفیت یا شرط را عوض می‌کند. نمونه‌اش مهر ۱۴۰۲ بود که سهمیه‌ی کارشناسی برای اعزام آذر همان سال بسته شد. کسی که همه‌ی مراحل را گذرانده بود، چند روز پیش از اعزام خبر لغو شنید (انصاف نیوز، ۱۷ مهر ۱۴۰۲، گزارش رسانه‌ای).

چه کسی تصمیم می‌گیرد

• معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان درخواست را می‌گیرد، امتیاز می‌دهد، رتبه‌بندی می‌کند و بر کار سرباز نظارت دارد. حسین افشین، معاون علمی رئیس‌جمهور، در مرداد ۱۴۰۴ گفت: «ما کارگزار آن هستیم» (وبگاه Zoomit، ۱۵ مرداد ۱۴۰۴).
• ستاد کل نیروهای مسلح ظرفیت را تعیین می‌کند و تأیید نهایی با اوست. معرفی شما به ستاد کل «به منزله‌ی تأیید نهایی» نیست (شیوه‌نامه‌ی ۱۴۰۵، تبصره‌ی ۲ ماده‌ی ۴).
• طبق اسناد پیشین معاونت، همه‌ی سربازان امریه دانش‌بنیان زیر نظر نیروی زمینی ارتش (نزاجا) هستند و نام همین نیرو در برگ اعزامشان می‌آید.

چه چیزی در مرداد ۱۴۰۵ عوض شد

بیشتر سردرگمی‌ها از این است که راهنماهای پربازدید هنوز قاعده‌ی پیشین را می‌نویسند. جدول زیر تفاوت را نشان می‌دهد.

منبع: شیوه‌نامه‌ی ۱۴۰۵، شیوه‌نامه‌ی ۱۴۰۰ (رونوشت روی وبگاه دانشگاه علم و فناوری مازندران) و پرسش‌های متداول معاونت. خلاصه‌ی تغییر: دروازه پهن‌تر شد ولی وزن از سابقه‌ی کار به معدل، دانشگاه و استان رفت.

شرایط امریه دانش بنیان ۱۴۰۵ برای فرد

شیوه‌نامه‌ی ۱۴۰۵ پنج شرط برای خود سرباز دارد و هر پنج شرط با هم لازم است (شیوه‌نامه‌ی ۱۴۰۵، بند «ب» ماده‌ی ۴).

مدرک و معدل

• دانش‌آموخته‌ی کارشناسی، کارشناسی ارشد یا دکتری غیرپزشکی.
• معدل آخرین مدرک دست‌کم ۱۵؛ برای دکتری جدول امتیاز زیر ۱۷ را «عدم تأیید» می‌داند.
• کاردانی و دیپلم راهی ندارند.
• دانشجو نمی‌تواند درخواست بدهد؛ همه باید دانش‌آموخته باشند (پرسش‌های متداول معاونت).

ناسازگاری معدل: متن امضاشده‌ی شیوه‌نامه کف معدل را برای همه ۱۵ گذاشته است. ولی متن نوشتاری همان شیوه‌نامه روی صفحه‌ی وب معاونت، کف کارشناسی را ۱۴ نوشته است. ملاک را متن امضاشده بگیرید. اگر معدل کارشناسی‌تان بین ۱۴ و ۱۵ است، پیش از درخواست مکتوب بپرسید.

بیمه در همان شرکت

متقاضی باید «در ۲ ماه قبل از درخواست دارای سابقه‌ی بیمه‌ی تمام‌وقت در شرکت به‌کارگیرنده» باشد. یعنی بیمه باید در همان شرکتی باشد که امریه را در آن می‌گذرانید، نه هر شرکتی. تورج امرایی، معاون توسعه‌ی شرکت‌های دانش‌بنیان، در بهمن ۱۴۰۴ از «چهار ماه» گفته بود (خبرگزاری برنا، ۸ بهمن ۱۴۰۴)؛ متن امضاشده‌ی بعدی ۲ ماه است و ملاک همان است.

امتیاز، ربط کار و نقش کلیدی

• امتیاز: دست‌کم ۴۰ از جدول پیوست ۱ (بخش بعد).
• ربط کار: کار در دوره‌ی خدمت باید هم با رشته‌ی شما و هم با کالا یا خدمت دانش‌بنیان یا خلاق شرکت مرتبط باشد.
• فرد کلیدی: پیوست ۲ هفت گروه را کلیدی می‌داند: بنیان‌گذار، عضو هیئت‌مدیره و مدیرعامل؛ مدیر دست‌کم یک واحد؛ متخصص طراحی و توسعه‌ی محصول؛ عضو گروه تحقیق و توسعه؛ متخصص تولید پیشرفته؛ گروه بازرگانی فقط برای صادرات و اقلام تحریمی؛ و هر کسی که نبودنش کار شرکت را مختل کند.
• فروش و خدمات پس از فروش پذیرفته نیست (پیوست ۳، بند ۳).

غیبت، خویشاوندی و سن

• غیبت: پرسش‌های متداول معاونت می‌گوید مشمول «به هیچ عنوان نباید در برگ اعزام خود غیبت داشته باشد». شیوه‌نامه‌ی ۱۴۰۵ در این باره ساکت است.
• خویشاوندی: سرباز نباید «از بستگان سببی یا نسبی مدیران، اعضای هیئت‌مدیره و سهام‌داران شرکت» باشد؛ وگرنه امریه لغو و سهمیه‌ی شرکت بسته می‌شود (پیوست ۳، بند ۴).
• سقف سنی در شیوه‌نامه، ابلاغیه و پرسش‌های متداول پیدا نشد. تأهل شرط نیست و فقط امتیاز می‌آورد.

آزمون سریع «آیا می‌توانم؟»:

• دانش‌آموخته‌ی کارشناسی یا بالاتر غیرپزشکی هستید و معدل آخرین مدرکتان دست‌کم ۱۵ است.
• برگ اعزامتان غیبت ندارد.
• دست‌کم ۲ ماه کارمند تمام‌وقت بیمه‌شده‌ی یک شرکت دانش‌بنیان یا خلاق هستید.
• در شرکت نقش کلیدی دارید و خویشاوند مدیران و سهام‌داران نیستید.

اگر همه بله است، امتیاز خود را حساب کنید.

شرایط شرکت و سهمیه

شرط شرکت در ۱۴۰۵ بسیار ساده‌تر شده است. شرکت باید تعهدنامه‌ی پیوست ۳ را بپذیرد و فقط یکی از این دو را داشته باشد: اظهارنامه‌ی مالیاتی، یا دست‌کم ۳ نیروی تمام‌وقت در آخرین فهرست بیمه‌ی تأمین اجتماعی (شیوه‌نامه‌ی ۱۴۰۵، بند «الف» ماده‌ی ۴). کفی برای فروش در کار نیست.

شرکت همچنین باید نشانی ثابت، امکان حضور حضوری سرباز و دستگاه یا سامانه‌ی ثبت ورود و خروج داشته باشد. مدیرعامل، مدیر اجرایی یا مدیر منابع انسانی هم مسئول نظارت بر سرباز است.

منبع جدول: ماده‌ی ۳ شیوه‌نامه‌ی ۱۴۰۵. برای طرح‌های اولویت ملی یا منطقه‌ای و شرکت‌های استان‌های محروم، پس از ارزیابی مثبت یک نفر می‌تواند به سهمیه اضافه شود. پیش از هر کاری بپرسید چند سرباز هم‌اکنون در شرکت خدمت می‌کنند.

جدول امتیاز امریه دانش بنیان ۱۴۰۵

جدول ۱۴۰۵ وزن را از «سابقه‌ی کار» به «پیشینه‌ی تحصیلی» برده است. در قاعده‌ی پیشین هر ماه کار ۷ امتیاز داشت؛ حالا هر ماه بیمه فقط نیم امتیاز است و کل این ردیف از ۱۳٫۲ بالاتر نمی‌رود. جدول زیر پیوست ۱ را کامل نشان می‌دهد.

منبع جدول: پیوست ۱ شیوه‌نامه‌ی ۱۴۰۵. جزئیات هر ردیف:

• فعالیت: هر ماه بیمه ۰٫۵ امتیاز؛ مدیرعامل، عضو هیئت‌مدیره یا هیئت مؤسس هر ماه ۰٫۶ امتیاز.
• معدل: ۵ امتیاز برای هر نمره‌ی بالاتر از ۱۵؛ معدل ۱۶ می‌شود ۵، معدل ۱۷ می‌شود ۱۰، معدل ۲۰ می‌شود ۲۵. فرمول در سند به شکل «۵ × (۱۵- معدل)» چاپ شده و این برداشت ما از آن است.
• دانشگاه: بر پایه‌ی رتبه‌بندی ملی پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC). رتبه‌ی ۱ تا ۲۰ سی‌وپنج امتیاز، ۲۱ تا ۵۰ بیست‌وپنج امتیاز، بقیه پانزده امتیاز.
• استان‌های کمتر توسعه‌یافته: سیستان و بلوچستان، کهگیلویه و بویراحمد، گلستان، کردستان، آذربایجان غربی، لرستان، خراسان شمالی، خراسان جنوبی، چهارمحال و بختیاری، ایلام.

کف لازم است ولی کافی نیست. متقاضیان هر نوبت اعزام رتبه‌بندی می‌شوند و بالاترین امتیازها معرفی می‌شوند (تبصره‌ی ۱ ماده‌ی ۴). حد نصاب واقعی پذیرفته‌شدگان ۱۴۰۵ در هیچ منبع رسمی منتشر نشده است. عددهای «۱۵۰ تا ۱۹۰» در وبگاه‌های مشاوره مال جدول قدیمی است. یک وبگاه مشاوره هم از کف «۵۵» برای درخواست اولیه نوشته که در متن شیوه‌نامه نیست (تأییدنشده).

امتیاز خود را حساب کنید: چهار نمونه‌ی حل‌شده

چهار نمونه‌ی زیر با جدول ۱۴۰۵ حساب شده‌اند. همه شرکتی تهرانی دارند که همکار سمتا نیست، مگر جایی که گفته شده باشد. نمونه‌ای را پیدا کنید که بیشتر به شما شبیه است و ردیف به ردیف با وضع خودتان عوض کنید.

کارشناس با معدل معمولی از دانشگاه عادی، حتی با سابقه‌ی طولانی، به ۴۰ نمی‌رسد، مگر اینکه امتیاز تأهل، سمتا یا استان محروم داشته باشد. بیشترین امتیاز ممکن کارشناس با ۲۴ ماه بیمه و دانشگاه عادی، بدون معدل بالا، فقط ۳۲ است.

محاسبه‌ی خودتان در پنج قدم

1. ماه‌های بیمه‌ی تمام‌وقت در همان شرکت را در ۰٫۵ ضرب کنید؛ اگر مدیرعامل یا عضو هیئت‌مدیره هستید، در ۰٫۶. سقف ۱۳٫۲ است.
2. امتیاز مدرک را بگذارید: کارشناسی ۵، ارشد ۱۵، دکتری ۲۵.
3. از معدل آخرین مدرک ۱۵ را کم کنید و در ۵ ضرب کنید.
4. رتبه‌ی دانشگاه را در رتبه‌بندی ملی ببینید: ۳۵، ۲۵ یا ۱۵.
5. اگر متأهل هستید ۵ و برای هر فرزند ۲، اگر شرکت همکار سمتاست ۱۰ و اگر در یکی از ده استان است ۲۰ اضافه کنید.

این عدد فقط برآورد است. رسیدن به ۴۰ یعنی اجازه‌ی رقابت، نه پذیرش. ملاک نهایی امتیازی است که کارگزاران معاونت پس از بررسی مدارک ثبت می‌کنند.

ثبت‌نام امریه دانش‌بنیان گام به گام

مسیر ۱۴۰۵ تمام برخط است و مراجعه‌ی حضوری به معاونت لازم ندارد. نمودار زیر ترتیب کار را نشان می‌دهد؛ گام‌ها پس از آن آمده‌اند.

graph TD
  A[دو ماه بیمه‌ی تمام‌وقت در شرکت] --> B[ثبت درخواست در سامانه‌ی دانش‌بنیان]
  B --> C[تأیید درخواست در میز کار شرکت]
  C --> D[امتیازدهی و رتبه‌بندی کارگزاران]
  D --> E[داوری طرح پیشنهادی]
  E -->|رد| F[فقط یک بار درخواست دوباره]
  E -->|تأیید| G[فهرست اولیه و مدارک حراست]
  G --> H[بارگذاری برگ سبز اعزام]
  H --> I[تعهدنامه و پرداخت هزینه از سوی شرکت]
  I --> J[تأیید نهایی ستاد کل]
  J --> K[آموزش نظامی حدود دو ماه]
  K --> L[خدمت در شرکت و گزارش سه‌ماهه]

به زبان ساده: اول بیمه، بعد درخواست شما و تأیید شرکت، بعد امتیاز و داوری طرح. پس از آن مدارک و برگ سبز، پرداخت شرکت و تأیید ستاد کل می‌آید، و در آخر آموزش و خدمت (شیوه‌نامه‌ی ۱۴۰۵، ماده‌ی ۵).

گام ۱: شرط بیمه را کامل کنید

چه کنید: دست‌کم ۲ ماه پیش از ثبت درخواست، کارمند تمام‌وقت بیمه‌شده‌ی همان شرکت باشید.
اگر نه: بیمه‌ی پاره‌وقت یا بیمه در شرکت دیگر حساب نمی‌شود.

گام ۲: درخواست را در سامانه‌ی دانش‌بنیان ثبت کنید

کجا: سامانه‌ی دانش‌بنیان با نشانی my.daneshbonyan.ir.
چه کنید: اطلاعات هویتی، تحصیلی و شغلی و طرح پیشنهادی (proposal) اولیه را بارگذاری کنید و درخواست را بفرستید.
کی: فقط در بازه‌ای که سامانه برای هر اعزام باز می‌کند.

گام ۳: از شرکت بخواهید درخواست را تأیید کند

چه کنید: مدیر شرکت باید درخواست شما را در میز کار خودش در همان سامانه تأیید کند.
اگر نه: درخواست بی تأیید شرکت وارد امتیازدهی نمی‌شود.

گام ۴: امتیاز و داوری طرح را دنبال کنید

چه می‌بینید: کارگزاران معاونت امتیاز می‌دهند و فهرست اولیه را اعلام می‌کنند. داوران شرح کار شما در دوره‌ی خدمت را هم می‌سنجند و فقط طرح تأییدشده وارد امتیازبندی می‌شود.
اگر رد شدید: با بالا بردن امتیاز فقط یک بار دیگر می‌توانید درخواست بفرستید (بند «ج» ماده‌ی ۵).

یک وبگاه مشاوره نوشته است پس از فهرست اولیه یک نشست برخط (webinar) اجباری برگزار می‌شود و دعوتش با پیامک می‌آید (تأییدنشده). پیامک‌های معاونت را از دست ندهید.

گام ۵: مدارک حراست و برگ سبز را بفرستید

کجا: سامانه‌ی جامع پاسخگویی معاونت با نشانی club.daneshbonyan.ir.
چه کنید: در بازه‌ی تعیین‌شده مدارک حراست و برگه‌ی اداری را کامل کنید. برگ اعزام را از دفتر پلیس +۱۰ بگیرید و «برگ سبز اعزام» را بارگذاری کنید.
اگر کسری دارید: مدارک کسری را همین‌جا بگذارید.

گام ۶: مطمئن شوید شرکت تعهدنامه و هزینه‌ها را داده است

چه کنید: بپرسید شرکت تعهدنامه‌ی پیوست ۳ را روی سربرگ خود امضا کرده و هزینه‌ی آموزش و بیمه را پرداخته است. پیش از اعزام هم بخواهید «ترک کار» شما را در تأمین اجتماعی ثبت کند.
اگر نه: اگر شرکت هزینه‌ها را ندهد، امریه لغو می‌شود و شما برای ادامه‌ی خدمت به پادگان معرفی می‌شوید (بند «د» ماده‌ی ۵).

گام ۷: آموزش را بگذرانید و به شرکت برگردید

چه کنید: پس از تأیید نهایی ستاد کل، دوره‌ی آموزش را در یکی از مراکز نزاجا بگذرانید. تا دو روز پس از پایان آموزش خود را به شرکت معرفی کنید. با موافقت شرکت می‌توانید اول برای برگ امریه به ستاد نزاجا در پادگان لویزان تهران بروید (ابلاغیه‌ی شماره‌ی ۱، ماده‌ی ۲).
چه می‌بینید: از این‌جا به بعد مرخصی و گزارش‌ها در crm.daneshbonyan.ir ثبت می‌شود.

مدارک لازم

فهرست واحدی از مدارک در شیوه‌نامه نیامده است. این جدول از گام‌های ماده‌ی ۵ و ابلاغیه‌ی شماره‌ی ۱ گردآوری شده است.

فهرست دقیق مدارک حراست در منابع در دسترس پیدا نشد؛ آن را از سامانه‌ی پاسخگویی بپرسید. اطلاعات خلاف واقع یعنی محرومیت از همه‌ی تسهیلات معاونت و پیگرد قانونی (بند «ش» ماده‌ی ۵).

زمان‌بندی: دست‌کم پنج ماه پیش از اعزام

شیوه‌نامه‌ی ۱۴۰۵ تاریخ ثابت ندارد و فقط می‌گوید درخواست در بازه‌هایی که سامانه برای هر اعزام اعلام می‌کند فرستاده شود. تقویم رسمی اعزام‌های پاییز و زمستان ۱۴۰۵ در منابع در دسترس پیدا نشد.

اگر امروز، ۱۹ مهر ۱۴۰۵، تازه شروع می‌کنید، به اعزام‌های آذر و دی نمی‌رسید و باید اعزام‌های اسفند ۱۴۰۵ به بعد را هدف بگیرید. این برداشت ما از قاعده‌ی پنج‌ماهه است، نه تاریخ اعلام‌شده. اگر هنوز در شرکت بیمه نیستید، ساعت شما از روز ثبت بیمه می‌چرخد.

مدت خدمت، آموزش و شرایط کار

«زمان دوره‌ی خدمت نظام‌وظیفه به صورت امریه در شرکت دانش‌بنیان به همراه دوره‌ی آموزشی ۲۴ ماه است» (شیوه‌نامه‌ی ۱۴۰۵، بند «ت» ماده‌ی ۶). یعنی حدود ۲ ماه آموزش و ۲۲ ماه در شرکت. خدمت عادی ۲۱ ماه و برای غیربومی ۱۸ ماه است (ایران‌استخدام، ۷ آبان ۱۴۰۴، گزارش رسانه‌ای). پس امریه حدود ۳ تا ۶ ماه طولانی‌تر است. کسری خدمت این عدد را کم می‌کند.

کار امریه کار کارمندی عادی نیست؛ حضور، ساعت و محل زیر نظارت نظامی است:

• ساعت کار: شنبه تا پنجشنبه، ۸ تا ۱۶، با حداکثر یک ساعت شناوری؛ ورود بعد از ۹ مجاز نیست (ابلاغیه‌ی شماره‌ی ۱، ماده‌ی ۳).
• محل: فقط یک نشانی ثابت. دورکاری و کار در شعبه‌ی دیگر ممنوع است. اگر شرکت کار را دورکاری بسپارد، سهمیه‌اش قطع می‌شود (شیوه‌نامه‌ی ۱۴۰۵، بند «پ» ماده‌ی ۶ و پیوست ۳).
• مأموریت: درون‌شهری تا یک روز کاری؛ بیرون‌شهری با درخواست دست‌کم ۲ روز پیش‌تر؛ مجموع در ماه کمتر از یک‌پنجم ساعت موظف.
• پوشش: لباس نظامی در شرکت پوشیده نمی‌شود، ولی ظاهر باید در حد عرف نظامیان باشد.
• نظارت: تلفنی، برخط و با بازدید سرزده. نبودن بی‌مجوز بار اول تذکر دارد و بار دوم لغو امریه و بسته شدن سهمیه‌ی شرکت (پیوست ۳، بند ۱۷).
• نامه‌ی اداری: شرکت حق ندارد برای راهنمایی و رانندگی یا دفترخانه تأییدیه‌ی خدمت بدهد؛ این نامه از سامانه‌ی پاسخگویی معاونت گرفته می‌شود.

حقوق سرباز امریه دانش‌بنیان و هزینه‌ها

حقوق سرباز امریه همان حقوق سرباز هم‌درجه است و شرکت نه کمتر می‌تواند بدهد نه بیشتر. به گفته‌ی تعهدنامه‌ی ۱۴۰۵، «انعقاد هر گونه قرارداد و پرداخت هر گونه حقوق و اضافه‌کاری به مأمور وظیفه ممنوع» است. نقض این بند امریه را لغو می‌کند (پیوست ۳، بند ۲۲).

منبع جدول: پرونده‌ی رسمی حقوق و دستمزد معاونت، به‌روزشده ۱۷ آذر ۱۴۰۴. در نمونه‌ی همین پرونده، خالص دریافتی کارشناس مجرد حدود ۸۳٫۶ میلیون ریال (حدود ۸٫۴ میلیون تومان) در ماه است. ۲۵٫۹ میلیون ریال از آن کمک‌هزینه‌ی خوراک است. اگر شرکت غذا بدهد، این کمک‌هزینه پرداخت نمی‌شود. حقوق سربازان در ۱۴۰۵ بیست درصد بالا رفته (گزارش رسانه‌ای)، ولی جدول رسمی ۱۴۰۵ ویژه‌ی امریه پیدا نشد.

هزینه‌هایی که شرکت می‌دهد

«هیچ هزینه‌ای برعهده‌ی شخص متقاضی نیست» (پرسش‌های متداول معاونت). شرکت هزینه‌ی دوره‌ی آموزشی، بیمه‌های نیروهای مسلح، هزینه‌ی کارگزار و حقوق ماهانه را می‌دهد. نمونه‌ی قرارداد ۱۴۰۴ برای کارشناس مجرد:

مبلغ چک دوم برای متأهل و دارنده‌ی فرزند بیشتر است. اگر امریه وسط خدمت لغو شود، هزینه‌ی آموزش به شرکت برنمی‌گردد (پیوست ۳، بند ۲۳). این خطر برای شرکت است، نه برای شما.

مرخصی، کسری، سفر خارجی و ادامه‌ی تحصیل

منبع جدول: ابلاغیه‌ی شماره‌ی ۱ معاونت و پرسش‌های متداول آن. ابلاغیه بر پایه‌ی شیوه‌نامه‌ی ۱۴۰۳ نوشته شده و شیوه‌نامه‌ی ۱۴۰۵ به آن ارجاع می‌دهد. هر مرخصی و مأموریت را دست‌کم ۲۴ ساعت پیش‌تر در crm.daneshbonyan.ir ثبت کنید؛ هر روز نبودن بی ثبت غیبت است.

امریه دانش‌بنیان در کنار راه‌های دیگر

امریه دانش‌بنیان تنها راهی است که در آن فرد بی امتیاز نخبگی بالا در شرکت خودش و در کار خودش سربازی می‌کند. بهایش طولانی‌تر بودن خدمت، حقوق ثابت سربازی و نظارت سخت حضوری است.

منبع جدول: شیوه‌نامه‌ی ۱۴۰۵ امریه، شیوه‌نامه‌ی ۱۴۰۵ بنیاد ملی نخبگان، و گزارش‌های رسانه‌ای درباره‌ی مدت. جزئیات هر راه: طرح صیاد ۱۴۰۵، امریه عادی سربازی، سرباز فناور و طرح‌هایی که راه صیاد را باز می‌کنند.

مرز مهم: امریه دانش‌بنیان و مسیر فناور طرح صیاد دو در جداگانه‌اند با دو مرجع و دو سامانه. درباره‌ی درخواست هم‌زمان به هر دو، رویه‌ی مکتوبی پیدا نشد؛ پیش از هر کار از هر دو نهاد مکتوب بپرسید. نوبت پاییز طرح صیاد ۲۰ مهر ۱۴۰۵ بسته می‌شود.

کدام راه برای شما مناسب است

• امریه دانش‌بنیان را انتخاب کنید اگر در شرکتی دانش‌بنیان جایگاه کلیدی دارید و به ۴۰ امتیاز می‌رسید. این راه برای کسی است که می‌خواهد دو سال در همان کار و همان شهر بماند.
• طرح صیاد را بسنجید اگر کمتر از یک سال از دانش‌آموختگی‌تان گذشته و ۶ ماه بیمه در شرکت دانش‌بنیان دارید. خدمت در این راه کوتاه‌تر است.
• امریه عادی را بسنجید اگر شرکت دانش‌بنیان ندارید، ولی سازمانی دولتی یا ملی شما را می‌خواهد.
• سربازی عادی را بسنجید اگر فقط کوتاه‌ترین مدت را می‌خواهید؛ امریه دانش‌بنیان زمان نمی‌خرد.
• صبر کنید و امتیاز را بالا ببرید اگر امتیازتان زیر ۴۰ است؛ چون فقط یک فرصت دوباره دارید، درخواست ضعیف برای «امتحان کردن» نفرستید.

نگرانی‌های رایج و پاسخ آن‌ها

این پرسش‌ها از جست‌وجوی خوانندگان، نظرهای کاربران زیر راهنماهای پربازدید و کانال‌های اطلاع‌رسانی آمده است.

چطور شرکتی پیدا کنم که امریه بدهد؟

شیوه‌نامه سازوکاری برای معرفی شرکت به شما ندارد؛ باید خودتان پیش از درخواست کارمند بیمه‌شده‌ی همان شرکت باشید. سه راه عملی:

• کارفرمای فعلی: اگر همین حالا در شرکتی دانش‌بنیان کار می‌کنید، ساده‌ترین راه همان شرکت است، به شرط سهمیه‌ی خالی.
• فهرست رسمی شرکت‌ها: سامانه‌ی pub.daneshbonyan.ir فهرست شرکت‌های دانش‌بنیان تأییدشده را دارد و به گفته‌ی چند راهنما با نام، استان و گونه‌ی شرکت جست‌وجو می‌شود. شرکت‌های هم‌رشته در شهر خودتان را پیدا کنید و مستقیم بپرسید.
• آگهی‌های استخدام: در وبگاه‌های کاریابی واژه‌ی «امریه» را جست‌وجو کنید؛ برخی شرکت‌ها آگهی «امکان امریه» می‌دهند.

پیش از پذیرفتن کار، سه چیز را بپرسید: شرکت در فهرست رسمی هست؟ سهمیه‌ی خالی دارد؟ کار شما با رشته‌تان و محصول دانش‌بنیان شرکت ربط دارد؟ آگهی‌ای که «امریه و دورکاری» وعده می‌دهد با شیوه‌نامه‌ی ۱۴۰۵ نمی‌خواند.

شرکت می‌تواند از من پول، چک یا سفته بگیرد؟

نه. هیچ پولی، چکی یا سفته‌ای ندهید. شرکت و متقاضی متعهدند «هیچ‌گونه ضمانتی (از قبیل چک، سفته و …) بابت استفاده از تسهیلات امریه رد و بدل ننمایند». ضمانت‌هایی هم که پیش‌تر، مثلاً هنگام استخدام، گرفته شده‌اند، در دوره‌ی خدمت «فاقد هرگونه اعتبار قانونی» هستند (پیوست ۳، بند ۲۴).

بدتر اینکه اگر سرباز خودش هزینه‌ی آموزش یا بیمه را بپردازد، این از موارد لغو امریه است (ابلاغیه‌ی شماره‌ی ۱، ماده‌ی ۱۳). پس پیشنهاد «پول بده تا امریه بگیری» یا «بیمه‌ات می‌کنیم بی آنکه کار کنی» هم خلاف قاعده است و هم خطر لغو دارد. چنین پیشنهادی را کتبی در سامانه‌ی پاسخگویی معاونت گزارش کنید. پرونده‌ی مستندی از کلاهبرداری در منابع پیدا نشد.

اگر استعفا بدهم یا اخراج شوم چه می‌شود؟

در امریه «استعفا» وجود ندارد؛ شما سرباز هستید و شرکت هم نمی‌تواند شما را مثل کارمند اخراج کند. اگر یکی از دو طرف ناراضی است، باید موضوع را کتبی به معاونت اعلام کند و معاونت تصمیم می‌گیرد (بند «س» ماده‌ی ۵).

اگر امریه لغو شود، فرد به پادگان یا به تصمیم معاونت می‌رسد؛ در ابلاغیه‌ی شماره‌ی ۱ فرد لغوشده به مدیریت عملیات نیروی انسانی پادگان لویزان ارجاع می‌شود. اگر شرکت منحل شود، سرباز را برای «تعیین نحوه‌ی ادامه‌ی خدمت» به معاونت معرفی می‌کند. اینکه ماه‌های گذرانده‌شده چطور در خدمت عادی حساب می‌شود، در منابع پیدا نشد.

حقوقم کم است؛ شرکت نمی‌تواند پاداش بدهد؟

امرایی در بهمن ۱۴۰۴ گفته بود پاداش جدا از حقوق با توافق دو طرف منع قانونی ندارد (خبرگزاری برنا، ۸ بهمن ۱۴۰۴). ولی تعهدنامه‌ی ۱۴۰۵، که بعد از آن تصویب شد، «پرداخت هر گونه حقوق و اضافه‌کاری» را ممنوع کرده است. ملاک امروز متن ۱۴۰۵ است؛ هر پرداختی بیرون از جدول ستاد کل را پیش از گرفتن، مکتوب از معاونت بپرسید.

می‌توانم دورکاری کنم؟

نه. در اسفند ۱۴۰۴ اطلاعیه‌ای دورکاری را «تا اطلاع ثانوی» مجاز کرده بود (ایران‌استخدام به نقل از فارس، گزارش رسانه‌ای). در خرداد و تیر ۱۴۰۴ هم اجازه‌های موقت داده شده بود. شیوه‌نامه‌ی ۵ مرداد ۱۴۰۵ تازه‌تر است، دورکاری را صریح ممنوع کرده و همه‌ی مقررات قبلی را باطل کرده است.

تأیید چقدر طول می‌کشد؟

کل فرایند از ثبت درخواست تا اعزام حدود ۴ تا ۵ ماه است (وبگاه مشاوره، تأییدنشده). معاونت هم در پرسش‌های متداولش درخواست را دست‌کم ۵ ماه پیش از اعزام خواسته است. تأیید نهایی با ستاد کل است و پیش از آن هیچ چیز قطعی نیست. تا آن روز معافیت تحصیلی را بی‌دلیل نسوزانید و برنامه‌ی جایگزین داشته باشید.

دانشجو یا سال آخر هستم؛ از الان چه کنم؟

درخواست فقط پس از دانش‌آموختگی پذیرفته می‌شود. ولی شرط بیمه به «۲ ماه پیش از درخواست» بسته است. پس می‌توانید از همین حالا کارمند تمام‌وقت بیمه‌شده‌ی شرکت شوید و روز دانش‌آموختگی این شرط را داشته باشید. این برداشت ما از ماده‌ی ۴ است، نه جمله‌ی صریح سند. چون درخواست باید دست‌کم ۵ ماه پیش از اعزام باشد، مهلت معافیت تحصیلی پس از دانش‌آموختگی را با این پنج ماه هم‌خوان کنید.

غایب هستم یا غیبتم را رفع کرده‌ام؛ می‌شود؟

با غیبت در برگ اعزام نه؛ پرسش‌های متداول معاونت می‌گوید «به هیچ عنوان». وبگاه‌های مشاوره می‌نویسند پس از رفع غیبت و گرفتن برگ اعزام می‌توان اقدام کرد (تأییدنشده). اینکه برگ اعزام پس از رفع غیبت مانع حساب می‌شود یا نه، در سند رسمی روشن نشد. پیش از هر هزینه‌ای، وضعیت خود را مکتوب از معاونت بپرسید.

با مدرک کارشناسی شانس دارم؟

بله، ولی سخت‌تر از ارشد و دکتری. مدرک کارشناسی فقط ۵ امتیاز دارد و نمونه‌ی ۱ بالا نشان داد که کارشناس با معدل ۱۶ از دانشگاه عادی به ۴۰ نمی‌رسد. راه رسیدن: معدل بالاتر، دانشگاه رتبه‌دار، تأهل، شرکت همکار سمتا یا شرکتی در یکی از ده استان.

فارغ‌التحصیل پزشکی هستم؛ راهی هست؟

از امریه دانش‌بنیان نه؛ شیوه‌نامه فقط دکتری «غیرپزشکی» را پذیرفته است. گروه پزشکی در طرح صیاد سهمیه‌ی جدا دارد؛ شرایطش را در راهنمای طرح صیاد ببینید.

الان سرباز هستم؛ می‌توانم به امریه دانش‌بنیان منتقل شوم؟

همه‌ی گام‌های رسمی، از برگ سبز تا معرفی برای آموزش، پیش از اعزام تعریف شده‌اند. یک وبگاه مشاوره صریح می‌گوید در حین خدمت نمی‌شود (تأییدنشده). سند رسمی درباره‌ی انتقال سرباز در حال خدمت پیدا نشد.

غیبت در دوره‌ی خدمت چه جریمه‌ای دارد؟

غیبت در بازدید سرزده بار اول تذکر و بار دوم لغو امریه دارد (پیوست ۳، بند ۱۷). کانالی در Telegram که خود را کانال رسمی اطلاع‌رسانی امریه معرفی می‌کند، نوشته است هر روز غیبت سه روز اضافه‌خدمت در پادگان دارد (تأییدنشده).

بعد از خدمت مجبورم در شرکت بمانم؟

شیوه‌نامه هر ضمانت مالی بابت امریه را ممنوع و ضمانت‌های پیشین را در دوره‌ی خدمت بی‌اعتبار می‌داند. پس تعهد ماندنی که با چک یا سفته بسته شده باشد، پشتوانه‌ی این برنامه را ندارد. این برداشت ماست؛ کار پس از خدمت یک قرارداد عادی است.

اگر همه‌ی مراحل را بگذرانم، باز ممکن است لغو شود؟

بله، تا تأیید نهایی ستاد کل. در مهر ۱۴۰۲ سهمیه‌ی کارشناسی چند روز پیش از اعزام بسته شد. تفاهم کنونی هم تا ۲ آبان ۱۴۰۶ است؛ اگر اعزامتان به پاییز ۱۴۰۶ می‌خورد، این خطر را در نظر بگیرید.

پرسش‌های متداول

امریه دانش بنیان چند ماه است؟

۲۴ ماه با دوره‌ی آموزشی: حدود ۲ ماه آموزش و ۲۲ ماه در شرکت (شیوه‌نامه‌ی ۱۴۰۵).

حداقل امتیاز امریه دانش بنیان ۱۴۰۵ چقدر است؟

۴۰ امتیاز از جدول پیوست ۱. عدد ۸۰ مال قاعده‌ی پیشین است و رسیدن به ۴۰ هم پذیرش را تضمین نمی‌کند.

چند ماه سابقه‌ی بیمه لازم است؟

۲ ماه بیمه‌ی تمام‌وقت در همان شرکت، پیش از درخواست.

شرط معدل دارد؟

بله؛ معدل آخرین مدرک دست‌کم ۱۵ و برای دکتری ۱۷. هر نمره‌ی بالاتر از ۱۵ پنج امتیاز دارد.

چند وقت قبل از اعزام اقدام کنم؟

دست‌کم ۵ ماه پیش از اعزام؛ بیمه‌ی ۲ ماهه هم باید پیش از آن کامل باشد.

کسری خدمت دارم؛ از ۲۴ ماه کم می‌شود؟

کسری ایثارگری، فرزند، ازدواج و بسیج بله، با پیگیری خودتان و دست‌کم ۱۶ ماه پس از اعزام.

می‌توانم وسط خدمت شرکتم را عوض کنم؟

نه؛ «انتقال به شرکت دیگر به‌صورت مأمور» از موارد لغو امریه است (ابلاغیه‌ی شماره‌ی ۱، ماده‌ی ۱۳).

مؤسس یا مدیرعامل شرکت خودم هستم؛ می‌شود؟

بله؛ این نقش‌ها کلیدی‌اند و هر ماه سابقه‌شان ۰٫۶ امتیاز دارد. فقط خویشاوند مدیران یا سهام‌داران دیگر نباشید.

کارت پایان خدمت با سرباز عادی فرق دارد؟

شیوه‌نامه فقط می‌گوید فرد «کارت پایان خدمت دریافت می‌کند»؛ نشانه‌ای از کارت متفاوت در منابع نیست.

راه‌های تماس رسمی

هر پرسش مهم را مکتوب در سامانه‌ی پاسخگویی بپرسید و پاسخ را نگه دارید؛ پاسخ تلفنی در اختلاف بعدی سند نمی‌شود.

آنچه پیدا نشد و از چه کسی باید پرسید

جمع‌بندی: کار می‌خرد، زمان نه

امریه دانش‌بنیان در ۱۴۰۵ از برنامه‌ای که به سابقه‌ی کار پاداش می‌داد، به برنامه‌ای تبدیل شده که به معدل، دانشگاه و جغرافیا پاداش می‌دهد. کف امتیاز نصف شد، ولی ارزش هر ماه کار از ۷ امتیاز به نیم امتیاز رسید. در عوض شرط بیمه به ۲ ماه و شرط شرکت به «اظهارنامه یا ۳ نیرو» رسید، پس دروازه برای شرکت‌های کوچک بازتر است.

امریه زمان نمی‌خرد و پول هم نمی‌خرد. چیزی که می‌خرد پیوستگی است: دو سال ماندن در همان کار و ساختن سابقه‌ای که پس از کارت پایان خدمت ادامه دارد. برای کسی که در شرکتی دانش‌بنیان جایگاه کلیدی دارد، این معامله معمولاً می‌ارزد؛ برای کسی که فقط سربازی کوتاه‌تر می‌خواهد، نه.

چک‌لیست اقدام

پیش از درخواست

• شیوه‌نامه‌ی ۱۴۰۵ را از صفحه‌ی رسمی امریه بگیرید و بخوانید.
• دانش‌بنیان یا خلاق بودن شرکت را در pub.daneshbonyan.ir ببینید و بپرسید اظهارنامه‌ی مالیاتی یا ۳ نیروی بیمه‌شده دارد.
• سهمیه‌ی خالی شرکت را بپرسید: سقف ۳، ۴ یا ۱ سرباز هم‌زمان.
• شرط‌های خودتان را بسنجید: دانش‌آموخته‌ی غیرپزشکی، معدل دست‌کم ۱۵، بی غیبت، نقش کلیدی، خویشاوند مدیران و سهام‌داران نبودن.
• دست‌کم ۲ ماه بیمه‌ی تمام‌وقت در همان شرکت داشته باشید.
• امتیازتان را با جدول ۱۴۰۵ حساب کنید؛ اگر به ۴۰ نمی‌رسید، درخواست نفرستید.
• طرح پیشنهادی را با مدیرتان بنویسید: مرتبط با رشته و محصول دانش‌بنیان شرکت، نه فروش.
• دست‌کم ۵ ماه پیش از اعزام شروع کنید و تقویم را از سامانه‌ی پاسخگویی بپرسید.

ثبت و پیگیری

• درخواست را در my.daneshbonyan.ir ثبت کنید و از شرکت بخواهید تأییدش کند.
• پیامک‌ها و سامانه را دنبال کنید؛ پس از فهرست اولیه مدارک حراست را کامل کنید.
• برگ اعزام را بگیرید و برگ سبز را در club.daneshbonyan.ir بارگذاری کنید.
• مطمئن شوید شرکت تعهدنامه را امضا و هزینه‌ها را از حساب خودش پرداخته است.
• هیچ پول، چک یا سفته‌ای خودتان ندهید.
• پیش از اعزام از شرکت بخواهید ترک کار شما را در تأمین اجتماعی ثبت کند.

در دوره‌ی خدمت

• دو روز پس از پایان آموزش به شرکت یا ستاد نزاجا بروید.
• هر مرخصی و مأموریت را دست‌کم ۲۴ ساعت پیش‌تر در crm.daneshbonyan.ir ثبت کنید.
• گزارش‌های سه‌ماهه و رسید حقوق را به‌موقع بفرستید.
• هر اختلافی با شرکت را کتبی به معاونت اعلام کنید.
• کسری خدمت را خودتان، از ماه ۱۶ به بعد، پیگیری کنید.

منبع‌ها

• شیوه‌نامه‌ی بهره‌مندی دانش‌آموختگان از تسهیلات امریه در شرکت‌های دانش‌بنیان و خلاق، مصوب ۵ مرداد ۱۴۰۵ (صفحه‌ی امریه در daneshbonyan.isti.ir؛ متن با نامه‌ی ابلاغ در پایگاه اختبار)
• ابلاغیه‌ی شماره‌ی ۱ معاونت درباره‌ی ساعت کار، مرخصی و نظارت
• پرونده‌ی رسمی حقوق و دستمزد مأموران وظیفه، به‌روزشده ۱۷ آذر ۱۴۰۴
• پرسش‌های متداول و ابلاغیه‌ی هزینه‌های مرکز شرکت‌ها و مؤسسات دانش‌بنیان
• شیوه‌نامه‌ی ۱۴۰۰ امریه (رونوشت در وبگاه دانشگاه علم و فناوری مازندران)
• شیوه‌نامه‌ی ۱۴۰۵ طرح شهید صیاد شیرازی، بنیاد ملی نخبگان
• گزارش‌های رسانه‌ای: خبرگزاری برنا، خبرگزاری دانشجو، انصاف نیوز، عصر ایران، ایران‌استخدام، تابناک و وبگاه Zoomit
• وبگاه‌های مشاوره و کانال Telegram «سرباز دانش‌بنیان»، فقط برای ادعاهای برچسب «تأییدنشده»