سرباز فناور ۱۴۰۵: امریه یا پروژه جایگزین خدمت دانش‌بنیان؟

هشدار مهلت: دو شاخه‌ی «پروژه جایگزین خدمت» سرباز فناور در پنجره‌های ثبت‌نام طرح صیاد پذیرفته می‌شوند، و نوبت پاییز روز ۲۰ مهر ۱۴۰۵ بسته می‌شود. اگر این راهنما را بعد از ۲۰ مهر می‌خوانید، نوبت بعدی ۱ تا ۲۰ دی ۱۴۰۵ است. منبع: اطلاعیه‌ی مهر ۱۴۰۵ معاونت علمی و فراخوان ۱۴۰۵ بنیاد ملی نخبگان. امریه‌ی دانش‌بنیان پنجره‌ی جدا دارد و از سامانه‌ی خودش ثبت می‌شود.

سرباز فناور نام یک طرح واحد نیست؛ نام بسته‌ای است که معاونت علمی برای سربازی کارکنان شرکت‌های دانش‌بنیان ساخته و سه شاخه دارد: امریه در شرکت دانش‌بنیان، پروژه جایگزین خدمت در شرکت دانش‌بنیان، و پروژه جایگزین خدمت در دستگاه‌های دفاعی و دولتی. دو شاخه‌ی پروژه همان مسیر «نظام وظیفه‌ی فناور» طرح شهید صیاد شیرازی‌اند؛ فقط امریه برنامه‌ای جداست.

این صفحه نقشه‌ی راه است. اول می‌گوید کدام شاخه مال شماست و بعد شرط‌های پروژه در شرکت را کامل می‌آورد. برای جزئیات امریه و طرح صیاد، شما را به راهنمای خودشان می‌فرستد. منبع هر ادعا کنار خودش آمده؛ آنچه فقط رسانه یا وبگاه مشاوره گفته برچسب «گزارش رسانه‌ای» یا «وبگاه توضیحی» دارد.

سرباز فناور در یک نگاه

هر سه شاخه معافیت نیستند. در هر سه، دوره‌ی آموزش نظامی را می‌گذرانید، «کارمند وظیفه» حساب می‌شوید و همان کارت پایان خدمت معمولی را می‌گیرید. تفاوت فقط در جای خدمت و نوع کار است.

کدام شاخه مال شماست

با سه پرسش ترتیبی شاخه‌ی خود را پیدا کنید. کلید اول شش ماه بیمه‌ی تمام‌وقت در یک شرکت دانش‌بنیان تأییدشده است؛ بدون آن، فقط امریه می‌ماند.

graph TD
  A{شش ماه بیمه‌ی تمام‌وقت در شرکت دانش‌بنیان تأییدشده دارید؟}
  A -->|نه| B{دو ماه بیمه و ۴۰ امتیاز امریه دارید؟}
  B -->|بله| C[امریه در شرکت دانش‌بنیان، ۲۴ ماه]
  B -->|نه| D[فعلاً هیچ شاخه؛ سابقه‌ی بیمه را کامل کنید]
  A -->|بله| E{به کف امتیاز مقطع خود می‌رسید؟}
  E -->|نه| B
  E -->|بله| F{خدمت در سازمان دفاعی یا دولتی می‌خواهید؟}
  F -->|نه| G[پروژه جایگزین خدمت در شرکت خودتان، از سینا]
  F -->|بله| H{ارشد یا دکتری هستید؟}
  H -->|بله| I[مسیر دانشگاهی طرح صیاد]
  H -->|نه| G

همین نمودار به زبان ساده:

• کمتر از شش ماه بیمه دارید: امریه تنها راه درون شرکت است. شرطش دو ماه بیمه‌ی تمام‌وقت در همان شرکت و کف ۴۰ امتیاز فناورانه است. راهنمای کامل: امریه‌ی دانش‌بنیان ۱۴۰۵.
• شش ماه بیمه و امتیاز کافی دارید: پروژه جایگزین خدمت در شرکت خودتان. احتمالاً کوتاه‌تر از امریه است و کار پژوهش و توسعه‌تان ادامه می‌یابد، ولی در سهمیه‌ی ۴۰۰ نفری فناوران رقابت می‌کنید.
• می‌خواهید در سازمان دفاعی یا دولتی خدمت کنید: اگر ارشد یا دکتری دارید، مسیر دانشگاهی طرح صیاد صریح‌ترین راه است. جزئیاتش در راهنمای طرح صیاد ۱۴۰۵ آمده.
• هیچ‌کدام را ندارید: امریه‌ی عادی سربازی و طرح‌هایی که راه صیاد را باز می‌کنند را ببینید.

یک نکته‌ی تصمیم: اگر شرط هر دو را دارید، امریه رقابت سبک‌تری دارد ولی ۲۴ ماه کامل است و دورکاری در آن صریحاً ممنوع است. پروژه رقابتی‌تر است، ولی کار تخصصی‌تری است و احتمالاً کوتاه‌تر تمام می‌شود.

سرباز فناور چیست و چه نیست

معاونت علمی این مجموعه را «تسهیلات نظام وظیفه‌ی تخصصی» برای اعضای فعال شرکت‌های دانش‌بنیان می‌نامد. به گفته‌ی صفحه‌ی رسمی مرکز شرکت‌های دانش‌بنیان، این تسهیلات «به سه صورت در حال پیگیری است». نام «سرباز فناور» را رسانه‌ها رواج دادند؛ تسنیم در مرداد ۱۳۹۹ آن را «یکی از بسته‌های خدمتی» معاونت خواند (گزارش رسانه‌ای).

دو اشتباه رایج را کنار بگذارید:

• وبگاهی با نام «سرباز فناور» وجود ندارد. نشانی sarbazfanavar.ir در بررسی ۱۹ مهر ۱۴۰۵ پاسخی نداد. «سامانه‌ی سرباز فناور» که صفحه‌ی معاونت از آن نام می‌برد، سامانه‌ای با نشانی tinet.ir است (خبر رسمی معاونت علمی، ۱۵ خرداد ۱۳۹۹). این سامانه پیشنهاده و قرارداد را پس از برگزیدگی می‌گیرد. ثبت درخواست فقط از سینا است.
• فراخوان «سربازان فناور» دی ۱۳۹۹ ربطی به این بسته ندارد. آن فراخوان برای جذب سرباز امریه در خود معاونت علمی بود (اخبار بنیاد ملی نخبگان، ۱۰ دی ۱۳۹۹).

چرا دو شاخه‌ی پروژه همان طرح صیاد است

سه سند رسمی این را نشان می‌دهند:

• صفحه‌ی شاخه‌ی دفاعی و دولتی در وبگاه معاونت، متن کامل شیوه‌نامه‌ی ۱۴۰۵ طرح صیاد را آورده و همان پرونده را برای بارگیری گذاشته است.
• شیوه‌نامه‌ی پروژه در شرکت، مصوب ۶ بهمن ۱۳۹۸، «دانش‌آموخته‌ی برتر فناور» را کسی می‌داند که بنیاد ملی نخبگان برگزیده است. همین فرد به مرکز نخبگان نیروهای مسلح معرفی می‌شود.
• شیوه‌نامه‌ی ۱۴۰۵ طرح صیاد بررسی پرونده‌ی فناوران را به معاونت شرکت‌های دانش‌بنیان سپرده است. طبق تبصره‌ی ۱ ماده‌ی ۲، فناور برگزیده «صرفاً در شرکت دانش‌بنیان محل فعالیت خود» خدمت می‌کند.

نتیجه‌ی عملی: هر دو شاخه‌ی پروژه از سینا ثبت می‌شوند، با جدول امتیاز طرح صیاد سنجیده می‌شوند و در سهمیه‌ی ۴۰۰ نفری فناوران همان طرح رقابت می‌کنند.

مبنای حقوقی: تفاهم‌نامه و شیوه‌نامه، نه قانون

پایه‌ی بسته زنجیره‌ای از تفاهم‌نامه و نامه است. سه حلقه‌ی اصلی‌اش این‌هاست: تفاهم‌نامه‌ی ۴ دی ۱۳۹۶ معاونت علمی با ستاد کل، نامه‌ی ۱۳ خرداد ۱۳۹۷ که «حسب دستور» فرماندهی کل قوا صادر شد، و تفاهم‌نامه‌ی ۱ مرداد ۱۳۹۷ با مرکز نخبگان. منبع: مقدمه‌ی شیوه‌نامه‌های پروژه و امریه. ماده‌ای از قانون جهش تولید دانش‌بنیان که درباره‌ی خدمت وظیفه حکم کند، پیدا نشد.

پیامدش برای شما: ظرفیت، کف امتیاز و حتی ادامه‌ی هر شاخه به تصمیم ستاد کل بسته است و هر سال می‌تواند عوض شود. معاون علمی رئیس‌جمهور در مرداد ۱۴۰۴ گفت میزان پذیرش امریه «به تصمیم ستاد کل نیروهای مسلح بستگی دارد» (گزارش رسانه‌ای دیجیاتو).

شاخه‌ی امریه در یک نگاه

امریه برنامه‌ای جدا از طرح صیاد است و از ۵ مرداد ۱۴۰۵ با شیوه‌نامه‌ی تازه اداره می‌شود: کف ۴۰ امتیاز و دو ماه بیمه. عددهای «۸۰ امتیاز» و «شش ماه بیمه» که در وبگاه‌های قدیمی می‌بینید، دیگر معتبر نیستند.

• فرد: کارشناسی، ارشد یا دکتری غیرپزشکی؛ بیمه‌ی تمام‌وقت در دو ماه پیش از درخواست؛ از «افراد کلیدی» شرکت؛ کار مرتبط با رشته و محصول دانش‌بنیان.
• شرکت: اظهارنامه‌ی مالیاتی یا دست‌کم سه کارمند تمام‌وقت بیمه‌شده؛ سهمیه‌ی نوپا ۳ نفر، نوآور و فناور ۴ نفر، شرکت خلاق ۱ نفر.
• قیدها: ۲۴ ماه با آموزش؛ دورکاری و کار در شعبه‌ی دیگر ممنوع؛ قرارداد جدا و حقوق اضافه ممنوع؛ بستگان مدیران و سهامداران پذیرفته نمی‌شوند.
• ادامه‌ی طرح: مصوبه‌ی امریه تا ۲ آبان ۱۴۰۶ تمدید شده است (گزارش رسانه‌ای مهر و دیجیاتو، مرداد ۱۴۰۴).

منبع: شیوه‌نامه‌ی بهره‌مندی دانش‌آموختگان از تسهیلات امریه در شرکت‌های دانش‌بنیان و خلاق، ۵ مرداد ۱۴۰۵. جدول امتیاز، مراحل و هزینه‌ها در راهنمای امریه‌ی دانش‌بنیان آمده است.

پروژه جایگزین خدمت در شرکت دانش‌بنیان

این شاخه برای کسی است که همین حالا در یک شرکت دانش‌بنیان کار می‌کند و می‌خواهد سربازی‌اش را با یک پروژه‌ی پژوهش و توسعه در همان شرکت بگذراند. ملاک شرط‌های فرد شیوه‌نامه‌ی ۱۴۰۵ طرح صیاد است، و ملاک تعهدهای شرکت شیوه‌نامه‌ی ۱۳۹۸ معاونت، تا جایی که با سند تازه تعارض ندارد.

شرط‌های فرد

• مقطع: دانش‌آموخته‌ی کارشناسی، ارشد، دکتری حرفه‌ای یا دکتری؛ یا دانشجوی دکتری سال ۳ و ۴ پس از دفاع از پیشنهاده (proposal).
• زمان: حداکثر یک سال پس از دانش‌آموختگی؛ پس از آن فقط اگر غایب نشده باشید و معاونت آینده‌سازان بنیاد موافقت کند.
• رابطه با شرکت، یکی از این سه: عضو مؤسس (نخستین هیئت‌مدیره)، مدیرعامل، یا کارمند تمام‌وقت؛ در هر سه حالت دست‌کم شش ماه بیمه‌ی تمام‌وقت، و برای کارمند در شش ماه اخیر.
• محل خدمت: فقط همان شرکتی که سوابق بیمه‌اش را در درخواست آورده‌اید.
• کسر خدمت پیشین: اگر کسر خدمت پژوهشی یا سابقه‌ی سربازی دارید، فقط تا ۱۲ ماه پذیرفته است.
• طرح چمران: استفاده‌ی هم‌زمان از این مسیر و پسادکتری طرح شهید چمران مجاز نیست.

منبع: شیوه‌نامه‌ی ۱۴۰۵ طرح صیاد، ماده‌های ۱ تا ۳. منبع‌های قدیمی گمراه می‌کنند: در ۱۳۹۹ سه ماه بیمه کافی بود و شرط بیمه برای مدیرعامل برداشته شده بود (خبر رسمی معاونت علمی، ۱۵ خرداد ۱۳۹۹). در ۱۴۰۵ مدیرعامل هم شش ماه بیمه لازم دارد.

شرط‌های شرکت و سهمیه

• تأیید دانش‌بنیان: شرکت باید از سوی معاونت در یکی از گونه‌های «نوپا»، «نوآور» یا «فناور» تأیید شده باشد. خصوصی یا دولتی بودنش فرقی نمی‌کند.
• سهمیه: نوپا حداکثر ۲ نفر، نوآور ۳ نفر و فناور ۴ نفر در هر سال مالی شرکت. سهمیه به سال بعد منتقل نمی‌شود (توضیح جدول ۱ شیوه‌نامه‌ی ۱۴۰۵).
• مالیات و فروش: شیوه‌نامه‌ی ۱۳۹۸ اظهارنامه‌ی مالیاتی و فروش بیش از یک میلیارد ریال را شرط کرده است. اجرای این شرط در ۱۴۰۵ مکتوب پیدا نشد.
• بیرون از دایره: شرکت‌های پارک علم و فناوری، مراکز رشد، شرکت‌های خلاق و معرفی‌شده‌های شتاب‌دهنده‌ها که تأیید دانش‌بنیان ندارند، در ۱۴۰۵ پذیرفته نیستند.

بعضی وبگاه‌های مشاوره نوشته‌اند شرکت دانش‌بنیان خصوصی نمی‌تواند پروژه بگیرد (سرباز مشاور، اردیبهشت ۱۴۰۵). این با متن رسمی ناسازگار است؛ شیوه‌نامه فقط تأیید دانش‌بنیان را می‌خواهد. صفحه‌ی پارک علم و فناوری شریف هم هنوز قاعده‌ی پیش از ۱۴۰۵ را نشان می‌دهد.

کف امتیاز ۱۴۰۵

امتیاز با جدول ۱ و ۲ شیوه‌نامه‌ی طرح صیاد سنجیده می‌شود و هر سبد کف جدا دارد. رسیدن به کف فقط اجازه‌ی رقابت است؛ اگر واجدان شرایط بیش از سهمیه باشند، بالاترین امتیازها برگزیده می‌شوند (تبصره‌ی ۸ ماده‌ی ۲).

منبع جدول: جدول ۲ شیوه‌نامه‌ی ۱۴۰۵. دانش‌آموختگان «پژوهش‌محور» بدون کف آموزشی هم پذیرفته می‌شوند، به شرط داشتن بقیه‌ی کف‌ها (تبصره‌ی ۶).

عدد «۳۰۰ امتیاز» کهنه است. صفحه‌ی پروژه در شرکت هنوز آن را نشان می‌دهد، و خبر رسمی ۱۳۹۹ حتی «۲۵۰» گفته بود؛ هر دو با مقیاس پیشین ساخته شده‌اند. جدول‌هایی با کف ۱۲۰ در بعضی وبگاه‌ها هم مال پیش از ۱۴۰۵ است.

امتیاز سبد فناوری

سبد فناوری، که برای کارکنان شرکت از همه مهم‌تر است، سقف ۶۰ دارد:

منبع: جدول ۱ شیوه‌نامه‌ی ۱۴۰۵. یک مثال: کارمند تمام‌وقت با کارشناسی و یک سال بیمه ۲۰ امتیاز فناوری می‌گیرد، یعنی درست به کف این سبد می‌رسد. کف آموزشی ۳۰ و کف کل ۶۰ را باید از معدل، رتبه‌ی کنکور و دانشگاه پر کند.

وبگاه بالنج می‌گوید بیمه‌ی شرکت دانش‌بنیان قبلی هم در امتیاز «فعالیت تمام‌وقت» حساب می‌شود، هر ۱۸۰ روز ۱۰ امتیاز (وبگاه توضیحی). ولی شرط شش ماه بیمه باید در شرکت فعلی باشد.

پروژه چه باید باشد

پروژه باید «در راستای حل مشکلات علمی و فنی» محصول دانش‌بنیان شرکت از راه پژوهش و توسعه باشد. شیوه‌نامه‌ی ۱۳۹۸ صریح می‌گوید «فعالیت‌های روتین علمی و فنی، تحقیق و توسعه نیستند»، و فرد باید سابقه‌ی کاری و تحصیلی مرتبط داشته باشد.

• چه کنید: موضوع را مسئله‌محور و فناورانه بنویسید، با تأیید مدیرعامل و طبق «طرح‌نامه‌ی پروژه‌های تحقیقاتی نخبگان».
• چه رد می‌شود: کار روزمره مثل حسابداری یا بازاریابی.
• دو داور دارید: داوران معاونت پیشنهاده را می‌سنجند، و به گفته‌ی بالنج مرکز نخبگان هم موضوع را مستقل ارزیابی می‌کند (وبگاه توضیحی).

هزینه‌ها و تعهد مالی شرکت

همه‌ی هزینه‌ها با شرکت است، نه دولت. شیوه‌نامه‌ی ۱۳۹۸ می‌گوید معاونت علمی «هیچ تعهدی نسبت به پرداخت حقوق، مزایا و بیمه افراد ندارد». پرداخت‌ها طبق قواعد ستاد کل با شرکت است (ماده‌ی ۵).

در عمل، به گفته‌ی بالنج، شرکت با کارگزار مالی معاونت قرارداد می‌بندد و هزینه‌ی آموزش را یکجا واریز می‌کند یا چک صیادی به نام کارگزار می‌دهد (وبگاه توضیحی). پیش از ثبت‌نام، این تعهدها را مکتوب با مدیرعامل هماهنگ کنید.

حضور و گزارش

• گزارش سه‌ماهه: شرکت هر سه ماه گزارش پیشرفت را برای معاونت و داور می‌فرستد. اگر «کیفیت انجام پروژه و یا حضور و فعالیت فرد» احراز نشود، معاونت با مرکز نخبگان «اقدامات مقتضی» انجام می‌دهد (شیوه‌نامه‌ی ۱۳۹۸).
• گزارش ۳۰ و ۶۰ درصد: برای مرکز نخبگان الزامی است و هر تسهیلاتی، از گواهی اشتغال تا مجوز سفر، به آن بسته است (پرسش‌های متداول مرکز نخبگان).
• دورکاری: قاعده‌ی مکتوب پیدا نشد. ادعای «حداقل دو روز حضور در هفته» فقط از یک وبگاه توضیحی است. روی نبود بازرسی حساب نکنید؛ سند رسمی حضور را ملاک نظارت گذاشته است.

پروژه در دستگاه‌های دفاعی و دولتی

صفحه‌ی رسمی این شاخه می‌گوید فناور پس از احراز امتیاز به ستاد کل معرفی می‌شود و پروژه‌ی مورد نیاز یک سازمان دفاعی یا دولتی را انجام می‌دهد. او می‌تواند «بصورت پاره وقت» آن‌جا حاضر شود و پیوندش را با شرکت نگه دارد. کارکنان شرکت‌های عضو مرکز «سمتا» وزارت دفاع هم می‌توانند پروژه را در شرکت خود انجام دهند.

این شاخه در ۱۴۰۵ مبهم است. شیوه‌نامه‌ی ۱۴۰۵ که پایین همان صفحه آمده، فناور را فقط در شرکت خودش می‌پذیرد. وبگاه بالنج هم می‌گوید برای سازمان لشکری و کشوری باید از مسیر دانشگاهی رفت (وبگاه توضیحی). پس اگر ارشد یا دکتری دارید، مسیر دانشگاهی طرح صیاد راه مطمئن‌تر است؛ وضعیت این شاخه را مکتوب از مرکز شرکت‌های دانش‌بنیان بپرسید.

جای‌دهی هم قاعده‌ی عمومی نخبگان وظیفه را دارد: اولویت اول با سازمان‌های نیروهای مسلح است، و «نامه‌ی اعلام نیاز» یک سازمان هم «لزوماً قابلیت اجرا» ندارد (پرسش‌های متداول مرکز نخبگان).

ثبت‌نام گام به گام

این گام‌ها برای پروژه در شرکت است. جزئیات ساخت نمایه (profile) و بارگذاری مدرک در سینا در راهنمای طرح صیاد آمده است.

گام ۱: شرط‌ها را بسنجید

چه کنید: در سامانه‌ی تأمین اجتماعی ببینید شش ماه بیمه‌ی تمام‌وقت ثبت‌شده دارید، و یک سال از دانش‌آموختگی‌تان نگذشته است.
اگر نه: شرکت‌ها بیمه را معمولاً با یک ماه تأخیر ثبت می‌کنند؛ اگر در مرز شش ماه هستید، صبر کنید تا ثبت شود.

گام ۲: با شرکت هماهنگ کنید

چه کنید: از مدیرعامل بپرسید گونه‌ی تأیید شرکت چیست، امسال چند نفر از سهمیه‌اش مانده، و هزینه‌ها و چک تضمین را می‌پذیرد یا نه.

گام ۳: نمایه و اطلاعات شرکت را در سینا کامل کنید

کجا: سامانه‌ی سینا با نشانی sina.bmn.ir.
چه کنید: مدارک تحصیلی، افتخارات، شناسه‌ی ملی شرکت و سوابق بیمه را وارد کنید. «کاربرگ ارائه‌ی فعالیت‌های فرد متقاضی» و معرفی‌نامه‌ی شرکت را روی سربرگ، با مهر و امضا، بارگذاری کنید. برای سمت هیئت‌مدیره روزنامه‌ی رسمی لازم است.

گام ۴: درخواست «نظام وظیفه‌ی فناور» را بفرستید

کجا: به گفته‌ی بالنج، مسیر «ثبت درخواست، دانش‌آموختگان برتر، نظام وظیفه، نظام وظیفه‌ی فناور» (وبگاه توضیحی).
کی: فقط در پنجره‌های ۱ تا ۲۰ تیر، مهر و دی.
اگر نه: اگر درخواست بلافاصله رد شد، معمولاً یکی از کف‌ها پر نشده یا مدرکی جا مانده است.

گام ۵: بررسی و معرفی

معاونت امتیاز فناوری را می‌سنجد، کارگروه بنیاد امتیاز کل را می‌دهد و برگزیده به مرکز نخبگان معرفی می‌شود (شیوه‌نامه‌ی ۱۴۰۵، ماده‌ی ۴). کارگزار معاونت «نامه‌ی اعلام نیاز» شما را صادر می‌کند.

گام ۶: پرونده، پیشنهاده و آموزش

مدارک را در لوح فشرده به مرکز نخبگان بدهید و «نامه‌ی تخصیص» بگیرید. ظرف ۷ روز خود را به میزبان معرفی کنید و پیشنهاده را بنویسید. برگ سبز را از دفاتر پلیس +۱۰ بگیرید و در نخستین دوره‌ی آموزشی مرکز شرکت کنید (پرسش‌های متداول مرکز نخبگان).

گام ۷: اجرا و پایان

با تصویب پیشنهاده مجوز شروع کار صادر می‌شود و شمارش مدت آغاز می‌شود. گزارش‌ها را سر وقت بفرستید و در پایان از پروژه دفاع کنید؛ مدارک ظرف ۳۰ روز کاری برای صدور کارت به سازمان وظیفه می‌رود.

مدارک لازم

• مدارک تحصیلی همه‌ی مقطع‌ها و مدرک هر افتخار یا فعالیت پژوهشی
• سوابق بیمه‌ی تأمین اجتماعی و فیش حقوقی
• نامه‌ی ممهور شرکت درباره‌ی مدت و نوع فعالیت، و «کاربرگ ارائه‌ی فعالیت‌های فرد متقاضی»
• روزنامه‌ی رسمی برای عضو هیئت‌مدیره یا مدیرعامل
• برای دانشجوی دکتری: گواهی دفاع از پیشنهاده و رضایت استاد
• پس از برگزیدگی: برگ سبز، پیشنهاده‌ی پروژه و قرارداد شرکت با کارگزار

منبع: شیوه‌نامه‌ی ۱۴۰۵ و پرسش‌های متداول مرکز نخبگان. فهرست کامل مدارکی که ستاد کل پس از برگزیدگی می‌خواهد، در منابع در دسترس نیامده است.

مدت، آموزش و حقوق

مدت: شیوه‌نامه‌ی ۱۴۰۵ فقط کف می‌گذارد: «حداقل به میزان نیمی از دوره رسمی نظام وظیفه». مرکز نخبگان آن را ۱۲ ماه بدون آموزش تا ۲۴ ماه با آموزش می‌داند. عدد «۱۴ ماه» در خبر رسمی ۱۳۹۹ و وبگاه‌ها آمده، ولی تضمین‌شده نیست؛ اگر پروژه تمام نشود، خدمت هم تمام نمی‌شود.

آموزش: دوره‌ی ویژه‌ی نخبگان بی‌تعویق است، جز با کمیسیون پزشکی. وبگاه‌های توضیحی طول آن را «۲۷ روز تا ۱ ماه» و بدون اقامت در اردوگاه می‌نویسند.

حقوق: شرکت می‌پردازد، طبق جدول ستاد کل. تازه‌ترین رقم رسمی، جدول ۱۴۰۴ مرکز نخبگان است:

• متأهل: بی‌توجه به مقطع، ردیف دکتری را می‌گیرد؛ عائله‌مندی ۲۱ میلیون ریال و هر فرزند ۱۷٫۲ میلیون ریال.
• بیمه: بیمه‌ی درمان نیروهای مسلح؛ دوره‌ی خدمت سابقه‌ی کار حساب می‌شود.
• تأخیر: برقراری حقوق ممکن است ۲ یا ۳ ماه طول بکشد.
• رقم ۱۴۰۵: پیدا نشد.

منبع جدول و بندها: پرسش‌های متداول مرکز نخبگان نیروهای مسلح. ادعای «حقوق حداقل طبق وزارت کار و هر دو بیمه با هم» فقط از یک وبگاه توضیحی است. این ادعا با پاسخ رسمی مرکز درباره‌ی ناممکن بودن دو بیمه‌ی هم‌زمان نمی‌خواند؛ آن را تأییدنشده بدانید.

مقایسه‌ی سه شاخه

منبع: شیوه‌نامه‌ی امریه، شیوه‌نامه‌ی ۱۴۰۵ طرح صیاد، شیوه‌نامه‌ی ۱۳۹۸ پروژه در شرکت، و پرسش‌های متداول مرکز نخبگان. ظرفیت ۴۰۰ نفری را سعید خداییگان، قائم‌مقام بنیاد، اعلام کرد (گزارش رسانه‌ای ایسکا، ۱۸ خرداد ۱۴۰۵).

نگرانی‌های رایج خوانندگان

این پرسش‌ها بیشتر از همه در جست‌وجوها و زیر صفحه‌های راهنما تکرار می‌شوند.

کدام را انتخاب کنم، امریه یا پروژه؟

اگر شش ماه بیمه و امتیاز کافی ندارید، انتخابی نیست: امریه. اگر هر دو را دارید، بسنجید کوتاهی و کار پژوهشی برایتان مهم‌تر است یا رقابت سبک‌تر. پروژه احتمالاً کوتاه‌تر است؛ امریه ۲۴ ماه کامل است ولی پذیرشش ساده‌تر است.

می‌توانم هر دو را هم‌زمان درخواست بدهم؟

دو سامانه‌ی جدا دارند و هیچ سند رسمی هم‌زمانی را نه اجازه داده نه منع کرده. بالنج نقل می‌کند کارشناسان معاونت دو پاسخ متضاد داده‌اند (وبگاه توضیحی). پیش از اقدام، مکتوب در club.daneshbonyan.ir بپرسید.

اگر شرکت ورشکست یا منحل شود چه می‌شود؟

برای امریه شیوه‌نامه جواب دارد: فرد برای تعیین تکلیف به معاونت معرفی می‌شود. برای پروژه در شرکت، نزدیک‌ترین قاعده «نامه‌ی عدم نیاز» است: میزبانی که نمی‌تواند ادامه دهد نامه می‌دهد و مرکز نخبگان به صلاحدید خود شما را به میزبان دیگری می‌سپارد. اینکه به شرکت دیگر می‌روید یا به سازمان دیگر، پاسخ مکتوب ندارد؛ اینکه ماه‌های گذرانده حساب می‌شوند یا نه هم پیدا نشد. اگر شرکت وضع مالی لرزانی دارد، پیش از ثبت‌نام مکتوب بپرسید.

می‌توانم از ایران خارج شوم؟

فقط با مجوز مرکز نخبگان و برای کار علمی یا زیارت: یک فرصت مطالعاتی حداکثر شش ماهه، سفرهای کوتاه ۱۰ روزه، یا یک سفر حج ۴۵ روزه، با دعوت‌نامه (پرسش‌های متداول مرکز نخبگان). بالنج برای پروژه در شرکت شرط «۶۰ درصد پیشرفت» و سفر کمتر از ۱۴ روز را هم می‌گوید (وبگاه توضیحی). خدمت در خارج از کشور ممکن نیست.

حقوقم کفاف می‌دهد؟

حقوق رسمی در حد حقوق نخبه‌ی وظیفه است، یعنی در ۱۴۰۴ برای کارشناسی حدود ۶۹٫۶ میلیون ریال در ماه. فقط در امریه پرداخت اضافه صریحاً ممنوع است؛ برای پروژه قاعده‌ی مکتوبی درباره‌ی پرداخت بیشتر پیدا نشد. هر توافقی را با شرکت مکتوب کنید.

اگر الان ۱۹ یا ۲۰ مهر است، چه کنم؟

اگر شرایط را دارید، درخواست را همین امروز بفرستید؛ فرستادن هزینه‌ای ندارد و حقی هم از بین نمی‌برد. اگر به ۲۰ مهر نرسیدید، نمایه را کامل کنید و برای ۱ تا ۲۰ دی آماده شوید. مراقب پایان معافیت تحصیلی باشید؛ بررسی چند ماه طول می‌کشد و غایب شدن در این فاصله راه را می‌بندد.

اگر رد شوم چه می‌شود؟

دست‌کم سه ماه پس از اعلام نتیجه و با فعالیت بهتر دوباره درخواست دهید (تبصره‌ی ۲ ماده‌ی ۴ شیوه‌نامه‌ی ۱۴۰۵)؛ در عمل یعنی نوبت بعد. در این فاصله امریه هم هنوز در دسترس است.

اگر پروژه نیمه‌کاره بماند؟

از روز معرفی، کارمند وظیفه‌اید و قواعد ستاد کل حاکم است. جابه‌جایی فقط با نامه‌ی عدم نیاز میزبان ممکن است، و مرکز نخبگان میان «عدم نیاز» و «عدم همکاری» فرق می‌گذارد. ادعای «بازگشت به خدمت عادی و سرباز فراری» فقط از یک وبگاه مشاوره است و تأییدنشده است.

بعد از خدمت باید در شرکت بمانم؟

هیچ تعهد ماندنی در منابع پیدا نشد. در امریه گرفتن چک یا ضمانت از خود سرباز ممنوع است.

پرسش‌های متداول

سرباز فناور همان طرح صیاد است؟

دو شاخه‌ی پروژه بله، همان مسیر «نظام وظیفه‌ی فناور» طرح صیادند. امریه نه، برنامه‌ای جداست.

با مدرک کارشناسی می‌شود؟

بله، در هر سه شاخه. برای پروژه، با شش ماه بیمه و کف ۶۰ امتیاز؛ برای امریه، با دو ماه بیمه و ۴۰ امتیاز.

کاردانی یا دیپلم چطور؟

نه؛ پایین‌ترین مقطع در هر سه شاخه کارشناسی است.

شرکتم در پارک علم و فناوری است ولی دانش‌بنیان نیست؛ می‌شود؟

در ۱۴۰۵ نه. فقط شرکت تأییدشده‌ی نوپا، نوآور یا فناور پذیرفته است.

پزشک یا پرستار هستم؟

امریه مدرک پزشکی را نمی‌پذیرد. انجمن شرکت‌های دانش‌بنیان البرز هم اطلاعیه‌ای را نقل کرده که پروژه برای پزشکی و پرستاری «تا اطلاع ثانوی» بسته است (وبگاه توضیحی). مسیر دانشگاهی طرح صیاد سهمیه‌ی ۱۰۰ نفره‌ی پزشکی دارد.

کسری تأهل و فرزند اثر دارد؟

شیوه‌نامه فقط می‌گوید کف نیم خدمت «پس از کسر خدمت‌های قانونی دیگر» حساب می‌شود. اثر دقیق کسری‌ها پیدا نشد؛ از مرکز نخبگان بپرسید.

کارت پایان خدمتم با سرباز عادی فرق دارد؟

نه؛ همه‌ی امتیازهای خدمت کامل را دارد و مدت واقعی روی آن درج می‌شود (پرسش‌های متداول بنیاد ملی نخبگان).

راه‌های تماس رسمی

آنچه پیدا نشد و از چه کسی باید پرسید

جمع‌بندی

بسته‌ی سرباز فناور در ۱۴۰۵ در عمل دو برنامه است. امریه ورود آسان‌تری پیدا کرده (دو ماه بیمه و ۴۰ امتیاز) ولی ۲۴ ماه و حضور کامل می‌خواهد. پروژه جایگزین خدمت دانش‌بنیان همان مسیر فناور طرح صیاد است: کار تخصصی در شرکت خودتان، احتمالاً کوتاه‌تر، ولی با شش ماه بیمه و رقابت در سهمیه‌ی ۴۰۰ نفری.

عددهای کهنه بزرگ‌ترین تله‌اند: ۳۰۰ امتیاز، سه ماه بیمه، یک نفر در هر شرکت و پذیرش شرکت‌های پارک دیگر معتبر نیستند. ملاک ۱۴۰۵ دو شیوه‌نامه‌ی ۱۷ اسفند ۱۴۰۴ و ۵ مرداد ۱۴۰۵ است.

چک‌لیست اقدام

پیش از پایان نوبت (۲۰ مهر یا ۲۰ دی ۱۴۰۵)

• با نمودار بالا شاخه‌ی خود را تعیین کنید.
• در سامانه‌ی تأمین اجتماعی شش ماه بیمه‌ی تمام‌وقت ثبت‌شده را ببینید.
• از شرکت گونه‌ی تأیید، سهمیه‌ی مانده و پذیرش هزینه‌ها را بپرسید.
• امتیاز هر سبد را جدا حساب کنید و با کف مقطع خود بسنجید.
• نمایه، مدارک و اطلاعات شرکت را در sina.bmn.ir کامل کنید.
• درخواست را یک روز پیش از پایان نوبت بفرستید، نه روز آخر.

بعد از ارسال

• کارپوشه‌ی سینا را هر چند روز ببینید و نقص را در مهلت رفع کنید.
• مراقب پایان معافیت تحصیلی باشید تا در دوره‌ی بررسی غایب نشوید.
• موضوع پروژه را با مدیرعامل روشن کنید: مسئله‌ی پژوهش و توسعه، نه کار روزمره.
• توافق حقوق، بیمه، هزینه‌ی آموزش و چک تضمین را مکتوب کنید.

پرسش‌هایی که باید مکتوب بپرسید

• از مرکز شرکت‌های دانش‌بنیان: شاخه‌ی دفاعی و دولتی، درخواست هم‌زمان، انحلال شرکت، قاعده‌ی حضور.
• از بنیاد ملی نخبگان: سهم هر نوبت از ۴۰۰ نفر و زمان درخواست دوباره.
• از مرکز نخبگان نیروهای مسلح: حقوق ۱۴۰۵، طول آموزش و اثر کسری‌ها.

منبع‌ها

• شیوه‌نامه‌ی اعطای تسهیلات خدمت نظام وظیفه‌ی تخصصی به دانش‌آموختگان برتر (طرح شهید صیاد شیرازی)، مصوب ۱۷ اسفند ۱۴۰۴، روی وبگاه معاونت علمی و بنیاد ملی نخبگان
• شیوه‌نامه‌ی بهره‌مندی دانش‌آموختگان از تسهیلات امریه در شرکت‌های دانش‌بنیان و خلاق، مصوب ۵ مرداد ۱۴۰۵
• شیوه‌نامه‌ی تعریف و انتخاب پروژه جایگزین خدمت در شرکت‌های دانش‌بنیان، مصوب ۶ بهمن ۱۳۹۸
• صفحه‌های تسهیلات نظام وظیفه‌ی تخصصی و خبر ۱۵ خرداد ۱۳۹۹ مرکز شرکت‌های دانش‌بنیان (daneshbonyan.isti.ir)
• پرسش‌های متداول مرکز نخبگان و استعدادهای برتر نیروهای مسلح (mneb.ir)
• صفحه‌ی نظام وظیفه‌ی پارک علم و فناوری دانشگاه شریف
• گزارش‌های رسانه‌ای: ایسکا، مهر، دیجیاتو، رکنا، آنا، خبرآنلاین به نقل از تسنیم، برنا
• وبگاه‌های توضیحی: بالنج، سرباز مشاور، انجمن شرکت‌های دانش‌بنیان البرز