پاسخ کوتاه: تورم نقطه به نقطه یعنی قیمت‌ها نسبت به همان ماه سال قبل چند درصد بالا رفته‌اند. طبق گزارش مرکز آمار ایران، تورم نقطه به نقطه شهریور ۱۴۰۵ برابر ۸۹٫۸ درصد بود؛ یعنی خانوارها برای خرید یک سبد ثابت کالا و خدمات، به‌طور میانگین ۸۹٫۸ درصد بیشتر از شهریور ۱۴۰۴ پول دادند. در همان ماه تورم سالانه ۷۳٫۶ درصد و تورم ماهانه ۴٫۲ درصد اعلام شد. هر سه عدد درست‌اند، ولی هر کدام به یک سؤال جدا جواب می‌دهند.
در پایان این راهنما می‌دانید هر سه عدد را چطور از شاخص قیمت حساب کنید، چرا عدد بانک مرکزی با مرکز آمار یکی نیست، نرخ واقعی پس‌اندازتان چقدر است و تورم خانوار خودتان را چطور برآورد کنید.
این متن مشاوره‌ی مالی یا سرمایه‌گذاری شخصی نیست. محتوای آموزشی است و هیچ دارایی یا صندوقی را برای خرید پیشنهاد نمی‌کند و قیمت آینده را پیش‌بینی نمی‌کند. هر عدد مربوط به تاریخی است که کنارش آمده و ماه به ماه عوض می‌شود.
سه نرخ تورم در یک نگاه
هر سه نرخ از یک عدد ساخته می‌شوند: شاخص قیمت مصرفکننده. فرقشان فقط در این است که شاخص امروز را با چه زمانی مقایسه می‌کنند.
| نرخ | شاخص امروز را با چه مقایسه میکند | شهریور ۱۴۰۵ (مرکز آمار) |
|---|---|---|
| تورم ماهانه | ماه قبل | ۴٫۲ درصد |
| تورم نقطه به نقطه | همان ماه سال قبل | ۸۹٫۸ درصد |
| تورم سالانه (میانگین ۱۲ ماهه) | میانگین ۱۲ ماه اخیر با میانگین ۱۲ ماه پیش از آن | ۷۳٫۶ درصد |
وقتی خبری می‌گوید «تورم ۷۳ درصد شد» و خبر دیگری همان روز می‌گوید «تورم به ۹۰ درصد نزدیک شد»، معمولاً هیچ‌کدام اشتباه نکرده‌اند: اولی تورم سالانه را گفته و دومی تورم نقطه به نقطه را.
شاخص قیمت مصرفکننده چیست
شاخص قیمت مصرفکننده (CPI) عددی است که قیمت یک سبد ثابت از کالا و خدمات خانوار را نشان می‌دهد: خوراکی، اجاره و مسکن، حمل‌ونقل، درمان، آموزش، پوشاک و بقیه. هر قلم وزنی دارد که از سهمش در هزینه‌ی خانوارها می‌آید.
مرکز آمار ایران این شاخص را با سال پایه‌ی ۱۴۰۰ منتشر میکند؛ یعنی میانگین قیمت سبد در ۱۴۰۰ برابر ۱۰۰ گذاشته شده است. شاخص شهریور ۱۴۰۵ به ۷۲۹٫۸ رسید؛ یعنی همان سبدی که در ۱۴۰۰ صد تومان می‌ارزید، در شهریور ۱۴۰۵ حدود ۷۳۰ تومان قیمت داشت.
هر سه نرخ تورم فقط تقسیم دو عدد از همین شاخص‌اند. اگر شاخص را داشته باشید، محاسبه تورم کار یک ماشین حساب ساده است.
تورم ماهانه
تورم ماهانه درصد تغییر شاخص نسبت به ماه قبل است. تعریف مرکز آمار همین است: «درصد تغییر عدد شاخص قیمت، نسبت به ماه قبل».
فرمول: تورم ماهانه = (شاخص این ماه ÷ شاخص ماه قبل − ۱) × ۱۰۰
مثال واقعی: شاخص مرداد ۱۴۰۵ برابر ۷۰۰٫۱ و شاخص شهریور ۷۲۹٫۸ بود. ۷۲۹٫۸ ÷ ۷۰۰٫۱ = ۱٫۰۴۲۴، پس تورم ماهانه‌ی شهریور ۴٫۲ درصد است؛ همان عددی که مرکز آمار اعلام کرد.
تورم ماهانه تازه‌ترین تصویر است و زودتر از دو نرخ دیگر تغییر جهت را نشان می‌دهد. ولی پرنوسان است و اثر فصل هم دارد؛ مثلاً میوه در بعضی ماه‌ها جهش فصلی دارد. یک ماه بالا یا پایین به‌تنهایی روند نیست.
تورم نقطه به نقطه چیست
تورم نقطه به نقطه درصد تغییر شاخص نسبت به همان ماه سال قبل است. مرکز آمار آن را این‌طور توضیح می‌دهد: خانوارها به‌طور میانگین چند درصد بیشتر از ماه مشابه سال قبل برای خرید یک «مجموعه کالاها و خدمات یکسان» هزینه کرده‌اند.
فرمول: تورم نقطه به نقطه = (شاخص این ماه ÷ شاخص همان ماه سال قبل − ۱) × ۱۰۰
مثال واقعی: شاخص شهریور ۱۴۰۴، طبق گزارش رسمی همان ماه، ۳۸۴٫۶ بود. ۷۲۹٫۸ ÷ ۳۸۴٫۶ = ۱٫۸۹۸، پس تورم نقطه به نقطه شهریور ۱۴۰۵ برابر ۸۹٫۸ درصد است.
اگر پولی را دقیقاً یک سال پیش کنار گذاشته‌اید، یا حقوقتان یک سال پیش آخرین بار زیاد شده، مقایسه‌ی درست همین است. ضعفش این است که فقط دو نقطه را می‌بیند؛ جهش غیرعادی در یکی از آن دو ماه کل عدد را جابه‌جا میکند.
تورم سالانه یا میانگین ۱۲ ماهه
تورم سالانه همان عددی است که بیشتر در خبرها «نرخ تورم» نامیده می‌شود. تعریف مرکز آمار: «درصد تغییر میانگین اعداد شاخص قیمت در یک سال منتهی به ماه جاری، نسبت به دوره مشابه قبل از آن».
فرمول: تورم سالانه = (میانگین شاخص ۱۲ ماه اخیر ÷ میانگین شاخص ۱۲ ماه پیش از آن − ۱) × ۱۰۰
برای حسابش ۲۴ عدد شاخص لازم است: دوازده ماه اخیر و دوازده ماه قبل از آن. چون از میانگین ساخته می‌شود، آرام حرکت میکند و جهش یک ماه در آن پخش می‌شود. همین آرامی باعث می‌شود تورم سالانه از واقعیت امروز عقب بماند: وقتی تورم تند می‌شود، تورم سالانه دیرتر از نقطه به نقطه بالا می‌رود، و وقتی کند می‌شود، دیرتر پایین می‌آید.
مثال: محاسبه تورم با عددهای واقعی ۱۴۰۵
جدول زیر شاخص و سه نرخ تورم شش ماه اول ۱۴۰۵ است، همه از گزارش‌های مرکز آمار. ستون تورم ماهانه را خودمان از تقسیم شاخص‌ها دوباره حساب کردیم و با عدد اعلام‌شده یکی درآمد.
| ماه ۱۴۰۵ | شاخص (۱۴۰۰ = ۱۰۰) | ماهانه / نقطه به نقطه | سالانه |
|---|---|---|---|
| فروردین | ۵۶۹٫۳ | ۵٫۰ / ۷۳٫۵ | ۵۳٫۷ |
| اردیبهشت | ۶۱۹٫۶ | ۸٫۸ / ۸۳٫۹ | ۵۷٫۷ |
| خرداد | ۶۵۶٫۴ | ۵٫۹ / ۸۸٫۶ | ۶۲٫۰ |
| تیر | ۶۷۶٫۹ | ۳٫۱ / ۸۷٫۹ | ۶۶٫۰ |
| مرداد | ۷۰۰٫۱ | ۳٫۴ / ۸۹٫۰ | ۶۹٫۹ |
| شهریور | ۷۲۹٫۸ | ۴٫۲ / ۸۹٫۸ | ۷۳٫۶ |
همه‌ی عددها درصد است، جز ستون شاخص. منبع: مرکز آمار ایران؛ اردیبهشت از متن گزارش رسمی، شهریور از صفحه‌ی اول وبگاه مرکز، و بقیه‌ی ماه‌ها از همان گزارش‌ها به نقل خبرگزاری مهر، انتخاب، زومیت و بانک اول.
چند محاسبه که با همین جدول می‌توانید تکرار کنید:
- تورم ماهانه‌ی اردیبهشت: ۶۱۹٫۶ ÷ ۵۶۹٫۳ = ۱٫۰۸۸۴؛ یعنی ۸٫۸ درصد در یک ماه، بیشترین عدد این شش ماه.
- تورم سه‌ماهه‌ی تیر تا شهریور: ۷۲۹٫۸ ÷ ۶۷۶٫۹ = ۱٫۰۷۸؛ یعنی ۷٫۸ درصد در سه ماه.
- تورم از فروردین تا شهریور: ۷۲۹٫۸ ÷ ۵۶۹٫۳ = ۱٫۲۸۲؛ یعنی قیمت‌ها در پنج ماه ۲۸٫۲ درصد بالا رفتند.
نمودار یک نکته‌ی مهم را نشان می‌دهد. تورم نقطه به نقطه از خرداد تا شهریور بین ۸۷٫۹ و ۸۹٫۸ درصد ماند، اما تورم سالانه در همین مدت از ۶۲٫۰ به ۷۳٫۶ درصد رسید. دلیلش این است که ماه‌های کم‌تورم سال قبل یکی‌یکی از میانگین بیرون می‌روند و ماه‌های پرتورم جایشان را می‌گیرند.
چرا تورم سالانه عقب میماند: یک مثال فرضی
این مثال فرضی است و فقط سازوکار را نشان می‌دهد. فرض کنید قیمت‌ها یک سال هر ماه ۲ درصد و سال بعد هر ماه ۵ درصد بالا بروند. در پایان سال دوم:
- تورم نقطه به نقطه: ۱٫۰۵ به توان ۱۲، منهای یک = ۷۹٫۶ درصد
- تورم سالانه (میانگین ۱۲ ماهه): ۵۴٫۹ درصد
با اینکه قیمت‌ها در دوازده ماه اخیر ۷۹٫۶ درصد بالا رفته‌اند، تورم سالانه هنوز ۵۴٫۹ درصد نشان می‌دهد. اگر تورم ماهانه همان ۵ درصد بماند، تورم سالانه طی سال بعد کم‌کم به ۷۹٫۶ می‌رسد.
کدام عدد را کی نگاه کنید
| سؤال شما | نرخ مناسب |
|---|---|
| این ماه قیمت‌ها تندتر شد یا کندتر؟ | تورم ماهانه |
| پولی که یک سال پیش گذاشتم، چقدر ارزش از دست داد؟ | تورم نقطه به نقطه |
| حقوقم نسبت به پارسال جلو افتاد یا عقب ماند؟ | تورم نقطه به نقطه |
| تورم میانگین سال گذشته چقدر بود؟ (برای مقایسه‌ی سال با سال) | تورم سالانه |
| اگر همین روند ادامه پیدا کند، سالی چقدر می‌شود؟ | تورم ماهانه، سالانه‌شده |
تورم ماهانه را سالانه کنید
اگر تورم ماهانه ۱۲ ماه پشت هم ثابت بماند، اثرش مرکب است، نه ۱۲ برابر. فرمول: (۱ + تورم ماهانه) به توان ۱۲، منهای یک.
- تورم ماهانه‌ی ۴٫۲ درصد شهریور اگر یک سال تکرار شود: ۶۳٫۸ درصد در سال، نه ۵۰٫۴ درصد.
- تورم ماهانه‌ی ۸٫۸ درصد اردیبهشت اگر یک سال تکرار شود: ۱۷۵٫۱ درصد در سال.
این عدد پیش‌بینی نیست. فقط می‌گوید «اگر سرعت این ماه ادامه پیدا کند». تورم ماهانه پرنوسان است و یک ماه برای حکم دادن درباره‌ی سال کافی نیست.
چرا عدد بانک مرکزی با مرکز آمار فرق دارد
ایران دو منتشرکننده‌ی تورم دارد. برای شهریور ۱۴۰۵، مرکز آمار تورم نقطه به نقطه را ۸۹٫۸ درصد اعلام کرد. عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی، همین نرخ را ۸۳٫۸ درصد گفت و افزود که از ۸۴٫۴ درصد مرداد کمی پایین آمده است (گزارش رسانهای، بانک اول). یعنی حدود شش واحد درصد فاصله برای یک ماه.
این فاصله تازه نیست. طبق گزارش اکوایران، از تیر ۱۴۰۴ به بعد مرکز آمار تورم نقطه به نقطه را همیشه بیشتر از بانک مرکزی برآورد کرده است (گزارش رسانهای). برای خرداد ۱۴۰۵ هم مرکز آمار ۸۸٫۶ و بانک مرکزی ۸۳٫۱ درصد اعلام کرد.
دلیل‌هایی که گزارش‌ها برای این تفاوت آورده‌اند:
- پوشش جغرافیایی: عدد اصلی مرکز آمار «خانوارهای کشور» است، شهری و روستایی با هم؛ بانک مرکزی بر مناطق شهری تمرکز دارد. در شهریور ۱۴۰۵ تورم نقطه به نقطهی روستایی طبق مرکز آمار ۱۰۸٫۹ درصد بود و شهری ۸۶٫۵ درصد.
- سبد و وزن‌ها: اقلام سبد و سهم هر کدام یکی نیست.
- روش و زمان: شیوه‌ی ثبت قیمت‌ها و زمان انتشار دو نهاد فرق دارد.
کدام مرجع رسمی است؟ احکام دائمی برنامه‌های توسعه مرکز آمار را مرجع رسمی تولید و انتشار آمار کشور می‌داند، اما بانک مرکزی هم به استناد قانون خودش تورم را منتشر میکند. متن نهایی و مصوب درباره‌ی اینکه کدام عدد مبنای قراردادها باشد، در منابع در دسترس پیدا نشد. اگر قرارداد یا حکمی به «نرخ تورم» ارجاع داده، ببینید دقیقاً کدام نهاد و کدام نرخ را نام برده است.
آخرین عددهای منتشرشده
| نرخ، شهریور ۱۴۰۵ | مرکز آمار ایران | بانک مرکزی |
|---|---|---|
| ماهانه | ۴٫۲ درصد | حدود ۴ درصد (گزارش رسانهای) |
| نقطه به نقطه | ۸۹٫۸ درصد | ۸۳٫۸ درصد (گزارش رسانهای) |
| سالانه | ۷۳٫۶ درصد | در منابع در دسترس پیدا نشد |
| شاخص | ۷۲۹٫۸ (۱۴۰۰ = ۱۰۰) | جدا منتشر می‌شود |
برای مقایسه، یک سال قبل، در شهریور ۱۴۰۴، مرکز آمار تورم نقطه به نقطه را ۴۵٫۳ درصد و تورم سالانه را ۳۷٫۵ درصد اعلام کرده بود. تورم نقطه به نقطه در یک سال تقریباً دو برابر شد.
این جدول عددهای تا ۱۹ مهر ۱۴۰۵ است. گزارش هر ماه معمولاً در روزهای اول ماه بعد منتشر می‌شود، گاهی با تأخیر. عدد تازه را در وبگاه مرکز آمار، بخش «شاخص قیمت مصرفکننده»، ببینید: amar.org.ir
نرخ واقعی پس‌انداز: فرمول فیشر
سود اسمی می‌گوید پولتان چند تومان بیشتر شد. نرخ واقعی می‌گوید با آن پول چقدر بیشتر می‌توانید بخرید. فرمول دقیقش به نام اقتصاددان آمریکایی، ایروینگ فیشر (Irving Fisher)، شناخته می‌شود:
فرمول فیشر (Fisher Equation): نرخ واقعی = (۱ + نرخ سود) ÷ (۱ + نرخ تورم) − ۱
گام به گام با یک مثال
نرخ سود در این مثال فرضی است. سقف و نرخ واقعی سپرده‌ها را در مقاله‌ی محاسبه سود سپرده ببینید.
- سود سالانه را بنویسید. فرض: ۱۰۰ میلیون تومان در شهریور ۱۴۰۴ با سود سالانه‌ی ۲۳ درصد گذاشته‌اید. شهریور ۱۴۰۵ می‌شود ۱۲۳ میلیون تومان.
- تورم همان دوره را انتخاب کنید. پول دقیقاً از شهریور تا شهریور مانده، پس نرخ درست تورم نقطه به نقطه است: ۸۹٫۸ درصد.
- فرمول را بزنید. ۱٫۲۳ ÷ ۱٫۸۹۸ = ۰٫۶۴۸؛ منهای یک می‌شود منفی ۳۵٫۲ درصد.
- معنایش را به تومان ببینید. ۱۲۳ میلیون تومان امروز، به قیمت‌های شهریور پارسال، فقط ۶۴٫۸ میلیون تومان قدرت خرید دارد.
اگر به‌جای نقطه به نقطه، تورم سالانه‌ی ۷۳٫۶ درصد را بگذارید، نرخ واقعی منفی ۲۹٫۱ درصد درمی‌آید. هر دو منفی‌اند، ولی برای پولی که دقیقاً یک سال مانده، عدد نقطه به نقطه به تجربه‌ی واقعی شما نزدیک‌تر است.
میان‌بر «سود منهای تورم» در تورم بالا خطای بزرگ دارد. ۲۳ منهای ۸۹٫۸ می‌شود منفی ۶۶٫۸ درصد، در حالی که عدد درست منفی ۳۵٫۲ درصد است. این میان‌بر فقط وقتی هر دو نرخ کوچک‌اند تقریب قابل قبولی است.
همین فرمول برای هر پس‌اندازی کار میکند، از جمله صندوق‌ها. سازوکار سود صندوق‌های درآمد ثابت در مقاله‌ی صندوق درآمد ثابت آمده است؛ بازده گذشته‌ی هر صندوق را هم می‌توانید با فرمول فیشر به بازده واقعی تبدیل کنید. بازده گذشته تضمین آینده نیست.
ابر تورم چیست
ابر تورم (Hyperinflation) یعنی تورمی چنان تند که پول در عرض چند روز ارزش محسوسی از دست می‌دهد. تعریف کلاسیکش از اقتصاددان آمریکایی، فیلیپ کیگن (Phillip Cagan)، در پژوهش سال ۱۹۵۶ او آمده است: ابر تورم از ماهی شروع می‌شود که تورم ماهانه از ۵۰ درصد بیشتر شود، و وقتی تمام می‌شود که تورم ماهانه زیر ۵۰ درصد برود و دست‌کم یک سال همان‌جا بماند.
۵۰ درصد در ماه اگر یک سال ادامه پیدا کند، قیمت‌ها را حدود ۱۳۰ برابر میکند؛ یعنی تورم سالانه‌ی حدود ۱۲٬۸۷۵ درصد، یا روزی حدود ۱٫۴ درصد گرانی.
برای مقایسه، بیشترین تورم ماهانه‌ی مرکز آمار در شش ماه اول ۱۴۰۵، ۸٫۸ درصد در اردیبهشت بود: خیلی پایین‌تر از آستانه‌ی کیگن، هرچند برای زندگی روزمره بسیار بالا.
تورم صفر هم یعنی شاخص قیمت در دوره‌ی مورد نظر تغییر نکرده است؛ میانگین قیمت سبد ثابت مانده، نه اینکه تک‌تک کالاها گران نشده باشند. اگر شاخص پایین بیاید، به آن کاهش سطح قیمت‌ها یا تورم منفی (Deflation) می‌گویند.
تورم شخصی خانوار: چرا تورم شما با عدد رسمی فرق دارد
عدد رسمی تورم میانگین همه‌ی خانوارهاست. سبد شما ممکن است با سبد میانگین خیلی فرق داشته باشد: مستأجرید یا صاحب‌خانه، فرزند مدرسه‌ای دارید یا نه، هر روز رفت‌وآمد با خودرو دارید یا نه.
خود مرکز آمار هم این تفاوت را نشان می‌دهد. در اردیبهشت ۱۴۰۵، تورم سالانه‌ی کشور ۵۷٫۷ درصد بود، ولی برای دهک‌های هزینه‌ای از ۵۵٫۹ درصد برای دهک دهم (پرهزینه‌ترین خانوارها) تا ۶۳٫۲ درصد برای دهک دوم فرق می‌کرد؛ یعنی ۷٫۳ واحد درصد فاصله، طبق گزارش رسمی همان ماه. گروه‌های کالایی هم فاصله‌ی زیادی دارند: در شهریور ۱۴۰۵ تورم نقطه به نقطهی گروه «مسکن، آب، برق، گاز و سایر سوخت‌ها» ۳۷٫۹ درصد و گروه آموزش ۴۹٫۷ درصد بود، در حالی که عدد کل ۸۹٫۸ درصد بود.
پس هر خانواری که سهم هزینه‌هایش با میانگین فرق دارد، تورم خودش را دارد. برای برآوردش این گام‌ها را بروید.
گام ۱: هزینه‌ها را گروه‌بندی کنید
کجا: صورت‌حساب بانک یا دفترچه‌ی خرج یک ماه معمولی.
چه کنید: هزینه‌ها را در چهار تا شش گروه جمع کنید؛ مثلاً اجاره، خوراکی، رفت‌وآمد، بقیه. ماه معمولی ندارید؟ میانگین سه ماه را بگیرید.
گام ۲: سهم هر گروه را حساب کنید
چه کنید: هزینه‌ی هر گروه را بر کل هزینه تقسیم کنید. جمع سهم‌ها باید صد درصد شود.
گام ۳: گرانی هر گروه را در یک سال پیدا کنید
چه کنید: قیمت امروز هر گروه را با همان ماه پارسال مقایسه کنید: اجاره‌نامه، قبض، فاکتور خریدهای تکراری. عدد خودتان را ندارید؟ تورم نقطه به نقطهی همان گروه را از گزارش مرکز آمار بردارید.
گام ۴: میانگین وزنی بگیرید
چه کنید: سهم هر گروه را در تورم همان گروه ضرب کنید و حاصل‌ها را جمع بزنید.
یک مثال فرضی، برای خانواری که اجاره‌اش را سال گذشته تمدید کرده است:
| گروه | سهم از هزینه | تغییر قیمت در یک سال | سهم × تغییر |
|---|---|---|---|
| اجاره | ۴۰ درصد | ۳۵ درصد | ۱۴٫۰ |
| خوراکی | ۳۰ درصد | ۹۰ درصد | ۲۷٫۰ |
| رفت‌وآمد | ۱۵ درصد | ۷۰ درصد | ۱۰٫۵ |
| بقیه | ۱۵ درصد | ۸۰ درصد | ۱۲٫۰ |
جمع ستون آخر ۶۳٫۵ درصد است. تورم این خانوار در این مثال حدود ۲۶ واحد درصد کمتر از عدد رسمی ۸۹٫۸ درصد است، چون بزرگ‌ترین قلم هزینه‌اش، یعنی اجاره، کمتر گران شده است. خانواری با سبد دیگر ممکن است تورمی بالاتر از عدد رسمی داشته باشد.
از کجا بفهمید درست حساب کرده‌اید: جمع سهم‌ها باید دقیقاً صد درصد باشد، و تورم شخصی‌تان باید بین کمترین و بیشترین تورم گروه‌هایتان بیفتد. اگر بیرون این بازه افتاد، یک ضرب یا جمع اشتباه است.
محدودیت: این برآورد کیفیت را نمی‌بیند. اگر به‌خاطر گرانی جنس ارزان‌تری خریده‌اید، تورم شخصی‌تان کمتر از واقعیت درمی‌آید، چون سبدتان عوض شده است.
پرسش‌های متداول
تورم نقطه به نقطه چیست؟
درصد تغییر شاخص قیمت نسبت به همان ماه سال قبل؛ برای شهریور ۱۴۰۵، ۸۹٫۸ درصد (مرکز آمار).
فرق تورم نقطه به نقطه و تورم سالانه چیست؟
نقطه به نقطه یک ماه را با همان ماه پارسال می‌سنجد؛ سالانه میانگین ۱۲ ماه را با ۱۲ ماه قبلش، پس آرامتر است و عقب میماند.
چرا تورم بانک مرکزی و مرکز آمار فرق دارد؟
پوشش جغرافیایی، سبد، روش جمعآوری قیمت و زمان انتشار یکی نیست.
ابر تورم چیست؟
طبق تعریف فیلیپ کیگن، تورم ماهانه‌ی بیش از ۵۰ درصد.
نرخ واقعی سود سپرده را چطور حساب کنم؟
با فرمول فیشر: (۱ + نرخ سود) ÷ (۱ + نرخ تورم) − ۱؛ با سود فرضی ۲۳ و تورم ۸۹٫۸ درصد، منفی ۳۵٫۲ درصد.
منابع
- مرکز آمار ایران، گزارش «شاخص قیمت مصرفکننده – اردیبهشت ماه ۱۴۰۵» (متن رسمی): شاخص ۶۱۹٫۶، تعریف سه نرخ، و تورم دهک‌ها
- مرکز آمار ایران، گزارش «شاخص قیمت مصرفکننده – شهریور ماه ۱۴۰۴» (متن رسمی): شاخص ۳۸۴٫۶، نقطه به نقطه ۴۵٫۳ و سالانه ۳۷٫۵ درصد
- مرکز آمار ایران، صفحه‌ی اول وبگاه، نرخ تورم مصرف‌کننده‌ی شهریور ۱۴۰۵ (۷۳٫۶ درصد)، دیده‌شده ۱۹ مهر ۱۴۰۵
- گزارش‌های مرکز آمار برای فروردین، خرداد، تیر، مرداد و شهریور ۱۴۰۵ به نقل خبرگزاری مهر، انتخاب، زومیت، برنا و بانک اول (خرداد تا مهر ۱۴۰۵)؛ عددها با تقسیم شاخص‌ها سنجیده شد
- گفته‌ی رئیس کل بانک مرکزی درباره‌ی تورم نقطه به نقطهی شهریور ۱۴۰۵، به نقل بانک اول، مهر ۱۴۰۵ (گزارش رسانهای)
- اکوایران، مقایسه‌ی تورم مرکز آمار و بانک مرکزی از تیر ۱۴۰۴ (گزارش رسانهای)
- اقتصادآنلاین، گزارش درباره‌ی مرجع رسمی آمار و دلیل‌های اختلاف دو نهاد (گزارش رسانهای)
- فیلیپ کیگن، «پویایی پولی ابر تورم» (The Monetary Dynamics of Hyperinflation)، ۱۹۵۶
- محاسبه‌ها (تورم ماهانه از شاخص، سالانه‌سازی، فرمول فیشر، مثال فرضی میانگین ۱۲ ماهه و تورم شخصی) با پایتون، ۱۹ مهر ۱۴۰۵
پرسش‌های پرتکرار
تورم نقطه به نقطه چیست؟
فرق تورم نقطه به نقطه و تورم سالانه چیست؟
محاسبه تورم با شاخص قیمت چطور است؟
چرا تورم بانک مرکزی و مرکز آمار فرق دارد؟
ابر تورم چیست؟
نرخ واقعی سود سپرده را چطور حساب کنم؟
تورم شخصی خانوار را چطور حساب کنم؟
تورم صفر یعنی چه؟
نظرها
نظرها در حالِ بار شدن است…
